Feridun Yıldız’ın kaleme aldığı bu analiz, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen ve kamuoyunda “Çerçeve Yasa” olarak bilinen düzenlemenin devlet yapısı üzerindeki olası risklerini eleştirel bir perspektifle ele almaktadır. Yazar, terör örgütü üyelerine yönelik cezai ertelemelerin fiilen bir af niteliği taşıdığını ve bu durumun üniter devlet yapısını aşamalı olarak zayıflatabileceğini savunmaktadır. Düzenlemenin şeffaflıktan uzak ve gizli pazarlıklara dayalı olduğu öne sürülürken, sürecin milli güvenlik yerine siyasi çıkarlara hizmet etme ihtimaline dikkat çekilmektedir. Adalet duygusunun zedelenmemesi adına vatanseverlerin hukuk çerçevesinde, özellikle Anayasa Mahkemesi ve demokratik denetim mekanizmaları yoluyla mücadele etmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Nihayetinde kaynak, Türkiye’nin bölünmez bütünlüğünün korunması için toplumsal bir farkındalık ve kararlı bir duruş sergilenmesi çağrısında bulunmaktadır.
Türkiye Cumhuriyeti, tarihinin en kritik eşiklerinden birinden geçiyor.
“Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” adı verilen ve kamuoyunda “Çerçeve Yasa” olarak bilinen düzenleme, 10 Ağustos’ta Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edildi.
Tarihin garip bir cilvesi midir, yoksa bilinçli bir tercih midir, bilemem. Ancak Türk milletine Sevr’in dayatıldığı günün yıl dönümünde böyle bir yasanın görüşülüp kabul edilmesinin millet vicdanında oluşturduğu rahatsızlığı da kimse küçümseyemez.
Yasanın adına bakarsanız:
- “Millî dayanışma” vardır,
- “Toplumsal bütünleşme” vardır,
- “Terörsüz Türkiye” hedefi vardır.
Fakat devlet hayatında kanunlar isimleriyle değil, doğurabilecekleri sonuçlarla değerlendirilir. Bazen en tehlikeli düzenlemeler, en masum ve en cazip kavramların arkasına saklanır.
Bu yasa; terör örgütü PKK/KCK’nın ve bağlantılı yapıların fiilî varlığına son verdiğinin, silah ve mühimmatını teslim ettiğinin güvenlik kurumları tarafından tespit edilmesi ve bu tespitin Millî Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi hâlinde uygulanacaktır. Ardından örgüt üyeliği, örgüte yardım, propaganda ve örgüt faaliyetleri kapsamında işlenen bazı suçlarla ilgili soruşturma, dava ve cezaların infazı beş veya ten yıl ertelenebilecektir.
Erteleme süresinde yeni bir terör suçu işlenmemesi hâlinde soruşturmaların düşmesi ve bazı cezaların infaz edilmiş sayılması mümkün olacaktır.
İktidar buna “af değil” diyebilir. Ancak bir soruşturmanın yıllarca ertelenmesi ve sonunda düşmesi, kesinleşmiş bir cezanın infaz edilmeden infaz edilmiş sayılması, hukuk tekniği bakımından hangi adla anılırsa anılsın, fiilî sonuçları itibarıyla af benzeri bir düzenlemedir.
Türk milletinin asıl itirazı da kelimelere değil, ortaya çıkacak sonuca yöneliktir.
Devlet ile Terör Örgütü Eşit Taraf Hâline Getirilemez
Devletin görevi, terör örgütüyle pazarlık yapmak değil; terörü hukuk içinde etkisiz hâle getirmek, suç işleyenleri bağımsız yargının önüne çıkarmak ve vatandaşlarının güvenliğini sağlamaktır.
Bir terör örgütünün “silah bıraktığını” açıklaması; o örgütün siyasî hedeflerinden, kadrolarından, mali kaynaklarından, dış bağlantılarından ve toplumu yönlendirme kapasitesinden vazgeçtiği anlamına gelmez.
Silahın yere bırakılması elbette önemlidir. Hiçbir vatansever kan dökülmesini istemez. Hiçbir anne yeni bir acı yaşamasın, hiçbir askerimiz, polisimiz, korucumuz şehit olmasın. Fakat barış istemek başka, devletin hukukî ve siyasî egemenliğini bir terör örgütünün beyanına bağlamak başkadır.
PKK, yalnızca elinde silah bulunan kişilerden oluşan bir yapı değildir. Avrupa’daki mali ağı, Irak ve Suriye’deki yapılanmaları, propaganda merkezleri, siyasî uzantıları ve uluslararası bağlantıları vardır. Örgütün bir tabelayı indirmesi veya bazı silahları teslim etmesi, bu yapının bütünüyle ortadan kalktığını kanıtlamaz.
Asıl mesele şudur:
Silah bırakan teröristler mi Türkiye Cumhuriyeti’nin hukukuna teslim olacaktır, yoksa Türkiye Cumhuriyeti’nin hukuku mu terör örgütünün taleplerine göre yeniden biçimlendirilecektir?
Bu soruya açık ve kesin bir cevap verilmeden yürütülen her süreç, devletin geleceği açısından ağır riskler taşır.
Üniter Devlet Hemen Ortadan Kalkmıyor; Fakat Kapı Aralanıyor
Gerçeği doğru ifade etmek zorundayız.
Bu kanun, Anayasa’nın “Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür” hükmünü kâğıt üzerinde doğrudan kaldırmıyor. Türkiye’nin üniter devlet yapısı da kanunun kabul edilmesiyle bir gecede hukukî olarak sona ermiş değildir.
Fakat tehlike zaten burada başlamaktadır.
Üniter devletler çoğu zaman tek bir kanunla ve bir gecede yıkılmaz. Önce devletin suç ve terör karşısındaki hukukî tutumu değiştirilir. Ardından örgütün siyasî talepleri; “demokratikleşme”, “yerel yönetim reformu”, “kültürel haklar” veya “yeni toplumsal sözleşme” gibi kavramlarla gündeme getirilir.
- Sonra vatandaşlık tanımı tartışmaya açılır.
- Anayasa’nın değiştirilemez maddeleri hedef alınır.
- Ana dilde eğitim, bölgesel egemenlik, yerinden yönetim, idarî özerklik ve federasyon talepleri birbiri ardına sıralanır.
En sonunda üniter devlet yapısı, bir günde değil; aşama aşama, kavramlar değiştirilerek ve milletin direnci uyuşturularak tasfiye edilir.
Bu yasa tek başına bölünme değildir. Ancak arkasından hangi siyasî ve anayasal adımların getirileceği açıklanmazsa bölünmeye giden yolun ilk hukukî eşiğine dönüşebilir.
Bu nedenle meseleye yalnızca “Silahlar teslim edilecek mi?” sorusuyla bakılamaz.
Asıl sorular şunlardır:
- Örgütün Suriye kolu ne olacaktır?
- Irak’taki kadroları ve kampları nasıl tasfiye edilecektir?
- Silahların tamamının teslim edildiği kim tarafından, hangi yöntemle ve nasıl doğrulanacaktır?
- Örgütün mali kaynakları ortadan kaldırılacak mıdır?
- Yönetici kadroların emir-komuta ilişkisi sona erecek midir?
- Yeni bir isim altında örgütlenmelerinin önüne nasıl geçilecektir?
- Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü konusunda hangi güvence verilmiştir?
Bu soruların cevapları yoksa ortada denetlenebilir bir devlet politikası değil, sonu belirsiz bir siyasî süreç vardır.
Büyük Orta Doğu Projesi Şüphesi Neden Ciddiye Alınmalıdır?
Bu kanunun doğrudan Büyük Orta Doğu Projesi kapsamında hazırlandığını gösteren kamuya açık, kesin bir belge henüz ortaya konulmuş değildir. Bu nedenle şüpheyi gerçek, iddiayı kanıt gibi sunmamak gerekir.
Fakat bölgesel gelişmeler birlikte değerlendirildiğinde bu ihtimali sorgulamak da meşrudur.
Irak’ın parçalanması, Suriye’nin fiilen bölünmüş hâle getirilmesi, etnik ve mezhep temelli yapıların desteklenmesi, İsrail’in güvenlik stratejisi ve ABD’nin Suriye’nin kuzeyinde PKK’nın uzantılarıyla kurduğu ilişki ortadadır.
Böyle bir bölgede Türkiye’ye “etnik meselelerin çözümü” adı altında önerilen her model son derece dikkatli incelenmelidir.
Türkiye’yi doğrudan savaşla yenemeyen güçlerin, ülkemizi kimlikler ve bölgeler üzerinden içeriden dönüştürmek istemesi yeni bir yöntem değildir. Türkiye’nin üniter yapısının zayıflaması; yalnızca PKK’nın değil, Türkiye’yi çevresindeki bölgesel projelere uyumlu hâle getirmek isteyen bütün dış güçlerin işine yarar.
Bu nedenle iktidar; yaptığı kapalı görüşmelerin tutanaklarını, örgütün verdiği taahhütleri, silah bırakmanın nasıl denetleneceğini ve sürecin dış bağlantılarını milletin önüne koymalıdır.
Devlet politikası gizli pazarlıklarla değil, hukukla ve millet iradesiyle yürütülür.
Muhtemel Sonuçlar Nelerdir?
- Birinci sonuç: Adalete duyulan güvenin sarsılmasıdır.
- Terörle mücadelede hayatını kaybedenlerin aileleri ve gaziler, suç işleyenlerin cezalarının uygulanmadığını gördüğünde devlete karşı ağır bir kırgınlık yaşayabilir. Hukuk yalnızca suçluya tanınan imkânlardan ibaret değildir. Mağdurun adalet duygusunu korumayan bir düzen, toplumsal barışı sağlayamaz.
- İkinci sonuç: Terörün yöntem olarak ödüllendirildiği algısıdır.
- Silahlı mücadele yürüten bir örgüt, yıllar sonra siyasî muhataplık ve hukukî ayrıcalık elde ederse gelecekte başka gruplara da “Şiddet uygularsanız devlet sizinle pazarlık eder” mesajı verilmiş olur.
- Üçüncü sonuç: Cezasızlık alanının genişlemesidir.
- Suçların örgüt kapsamında işlenip işlenmediği, kimlerin hangi eylemlerden sorumlu olduğu ve “silah bırakma” şartının gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediği konusunda geniş yorum alanları doğabilir. Belirsizlik arttıkça siyasî müdahale ihtimali de artar.
- Dördüncü sonuç: Yeni anayasa pazarlığının önünün açılmasıdır.
- Bu düzenlemenin ardından vatandaşlık tanımının değiştirilmesi, yerel yönetimlere siyasî özerklik sağlayacak yetkilerin verilmesi veya Anayasa’nın ilk dört maddesinin dolaylı biçimde etkisizleştirilmesi gündeme getirilebilir.
- Beşinci sonuç: Örgütün askerî yapıdan siyasî ve toplumsal bir ağa dönüşmesidir.
- Silahların bir kısmı teslim edilirken kadrolar, finans kaynakları ve propaganda ağı korunursa terör örgütü ortadan kalkmış olmaz; yalnızca yöntem değiştirmiş olur.
- Altıncı sonuç: İktidarın bu süreci yeni bir siyasî ittifak ve Cumhurbaşkanlığı hesabı için kullanması ihtimalidir.
- Eğer millî güvenlik meselesi, Anayasa değişikliği için gerekli milletvekili sayısına ulaşmanın veya iktidarın ömrünü uzatmanın aracına dönüştürülürse bunun adı devlet politikası değil, siyasî çıkar düzenidir.
Elbette olumlu bir ihtimal de vardır: PKK gerçekten bütünüyle dağılır, bütün silahlar doğrulanabilir şekilde teslim edilir, Irak ve Suriye’deki uzantılar tasfiye edilir ve örgütün siyasî dayatmaları reddedilirse Türkiye önemli bir güvenlik sorunundan kurtulabilir.
Fakat devlet yönetimi iyi niyet ihtimaline değil, kötü ihtimalleri önleyecek sağlam güvencelere dayanır.
Vatanseverler Bundan Sonra Ne Yapmalıdır?
Öncelikle öfkeye teslim olunmamalıdır. Hiç kimse şiddete, hukuk dışı eylemlere veya toplumsal çatışmaya yönelmemelidir. Türkiye Cumhuriyeti’ni savunmanın yolu, Cumhuriyet’in hukukunu ve meşru demokratik mücadele araçlarını sonuna kadar kullanmaktır.
- Birinci mücadele alanı Anayasa Mahkemesidir:
Cumhurbaşkanı, TBMM’de en fazla üyeye sahip iki siyasî parti grubu veya en az 120 milletvekili, kanunun Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren 60 gün içinde iptal davası açabilir. Muhalefet partileri, milletvekilleri, hukukçular ve barolar bu konuda derhâl hazırlık yapmalıdır. Kanunun eşitlik ilkesi, hukuk devleti, yargı bağımsızlığı, cezaların şahsiliği, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü ve yasama yetkisinin devredilmezliği açısından doğurduğu sorunlar ayrıntılı biçimde Anayasa Mahkemesinin önüne taşınmalıdır.
- İkinci mücadele alanı Meclistir:
Kanuna “hayır” diyen milletvekilleri konuyu bir oylamayla kapatmamalıdır. Uygulamaya ilişkin her işlem, her tahliye, her erteleme kararı ve silah bırakma tespiti; soru önergeleri, Meclis araştırmaları ve komisyon çalışmalarıyla denetlenmelidir.
- Üçüncü mücadele alanı kamuoyudur:
Gazeteciler, hukukçular, akademisyenler, şehit aileleri ve gaziler susturulmamalı; kanunun sonuçları belge ve bilgiye dayalı olarak millete anlatılmalıdır. Millî meselelerde slogan kadar dosya, tepki kadar bilgi de önemlidir.
- Dördüncü mücadele alanı demokratik örgütlenmedir:
Vatandaşlar dilekçe hakkını kullanmalı, barışçıl toplantılar düzenlemeli, sivil toplum kuruluşlarında örgütlenmeli ve milletvekillerinden açık tutum istemelidir. Kimlerin hangi maddeye hangi gerekçeyle oy verdiği unutulmamalıdır.
- Beşinci mücadele alanı sandıktır:
Milletvekilliği, parti genel başkanlarının veya iktidar hesaplarının verdiği sınırsız bir yetki değildir. Milletin iradesine rağmen hareket eden herkes, ilk seçimde bunun siyasî hesabını vermelidir.
- Altıncı ve en önemli mücadele alanı millî birliktir:
Bu yasaya karşı çıkmak, Kürt kökenli vatandaşlarımıza karşı çıkmak değildir. PKK ile Kürt vatandaşlarımızı aynı görmek, terör örgütünün yıllardır kurmak istediği tuzağa düşmektir.
Türkiye Cumhuriyeti’nin sahibi Türk milletidir. Türk milleti ise kökeni, mezhebi ve memleketi ne olursa olsun aynı vatana bağlı olan, aynı devletin eşit vatandaşlarından oluşur.
Mücadelemiz herhangi bir etnik kimliğe karşı değil; terörizme, ayrılıkçılığa, hukuk dışı pazarlıklara ve millî egemenliğin parçalanmasına karşıdır.
Cumhuriyet Sahipsiz Değildir
Bundan sonra yapılması gereken, korkuya kapılmak değil; soğukkanlı, kararlı ve hukuk içinde örgütlü bir mücadele yürütmektir.
- Her belge takip edilmeli.
- Her karar kayda geçirilmeli.
- Her hukuk yolu kullanılmalı.
- Her milletvekilinden hesap sorulmalı.
Türkiye Cumhuriyeti, iktidarların geçici siyasî hesaplarından daha büyüktür. Bu devlet, terör örgütlerinin taleplerine, dış güçlerin projelerine veya birkaç siyasetçinin ikbal planlarına teslim edilemeyecek kadar büyük bedellerle kurulmuştur.
Vatanseverlik yalnızca tehlikeyi görmek değildir. Vatanseverlik; öfkeyi akılla, tepkiyi hukukla, millî hassasiyeti demokratik mücadeleyle birleştirmektir.
Hiç kimse umutsuzluğa kapılmasın. Meclisten geçen her kanun doğru değildir. Her çoğunluk millî iradeyi temsil ettiğini söyleyebilir; ancak millî irade yalnızca parmak sayısından ibaret değildir. Millî irade, Cumhuriyet’in kuruluş felsefesinde, Anayasa’da, bağımsızlıkta ve Türk milletinin ortak geleceğinde hayat bulur.
- Bu mücadele bitmemiştir.
- Tam tersine şimdi başlamıştır.
- Cumhuriyet sahipsiz değildir.
- Türk milleti buradadır.
- Ve Türk milleti, devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünden asla vazgeçmeyecektir.
