YENİ DÜNYA DÜZENİ KURULURKEN TÜRKİYE NE YAPMALI?

Prof. Dr. Fuat Gürdoğan avatarı
YENİ DÜNYA DÜZENİ KURULURKEN TÜRKİYE NE YAPMALI?

Küresel güçlerin mutlak hâkimiyetini yitirdiği ve dünyanın yeni bir sisteme evrildiği bu süreçte, Türkiye’nin dış politikada bağımsız bir çizgi izlemesi hayati önem taşımaktadır. Süper güçlerin rekabeti ve Avrupa ile Orta Doğu’daki derin krizler göz önüne alındığında, Türkiye kaderini dış aktörlerin insafına bırakmamalıdır. Bu doğrultuda atılacak ilk adım, Türk devletleri arasında ortak pazar, savunma ve ulaştırma ağlarını kapsayan güçlü bir entegrasyon sağlamaktır. Ayrıca ülkenin uluslararası alanda söz sahibi olabilmesi için içeride adaleti tesis etmesi, liyakati esas alması ve uzun vadeli milli stratejiler belirlemesi şarttır. Ekonomik ve tarımsal üretim kapasitesini artıran, milli güvenliğini kararlılıkla koruyan bağımsız bir Türkiye, yeni kurulan düzenin sadece izleyicisi değil, belirleyici kurucu aktörlerinden biri olabilecektir.

Dünya yeniden paylaşımın eşiğinde. Büyük güçler yıllardır anlattıkları yenilmezlik masalının gerçeklerle örtüşmediğini görüyor.

ABD, İran karşısında istediği üstünlüğü kuramıyor. Rusya, Ukrayna savaşını henüz kazanabilmiş değil. Çin, Tayvan konusunda bir türlü harekete geçemiyor. Üçü de aynı gerçekle yüzleşiyor. Kullanamadıkları nükleer silahları dışında dünyaya hükmedecek mutlak bir üstünlükleri kalmadı. Çünkü teknoloji artık yalnızca büyük devletlerin tekelinde değil. Silah var, teknoloji var, para var ama bunların hiçbiri tek başına zafer getirmiyor.

İşte bu yüzden Washington, Moskova ve Pekin yeni bir güç dengesi arayışında. Kendi aralarında rekabet etseler de değişen dünyanın kurallarını yeniden belirlemek istiyorlar.

Bu masada Avrupa nerede?

Avrupa, kendi medeniyetinin temellerini içeriden kaybediyor. Doğum oranları düşüyor, nüfus yaşlanıyor, aile yapısı çözülüyor. Uyuşturucu, kimlik bunalımı ve kontrolsüz göç sorunları büyüyor. Kendi nüfusunu yenileyemeyen, ortak bir irade ortaya koyamayan Avrupa’nın dünya siyasetinde ağırlık kaybetmesi kaçınılmaz hale geliyor. Bir zamanların dünyaya yön veren Avrupa’sı bugün kendi geleceğini tartışıyor.

Ortadoğu ise çok daha tehlikeli bir hesaplaşmanın içinde. İsrail, güvenlik bahanesiyle saldırgan ve yayılmacı politikalarını sürdürüyor. Gazze’den Lübnan’a, Suriye’den bölgenin diğer noktalarına uzanan müdahaleler, Ortadoğu’nun sınırlarını ve güç dengelerini kendi lehine değiştirme arayışını gösteriyor. Bu gidişatın bedelini ise bölge halkları ödüyor.

Peki Türkiye ne yapmalı?

Önce şunu anlamalıyız. Türkiye’nin geleceği, büyük güçlerin vereceği kararlara bağlanamaz. Kendi gücümüzü kendimiz inşa etmek zorundayız. Bunun ilk adımı Türk dünyasıyla gerçek bir birlik kurmaktır.

Azerbaycan’dan Kazakistan’a, Özbekistan’dan Kırgızistan’a, Türkmenistan’dan diğer Türk topluluklarına uzanan geniş bir coğrafya bizim için tarihi bir imkan. Bu ülkelerle yalnızca kültürel toplantılar yapmak, ortak bildiriler yayımlamak yetmez. Ortak pazar, gümrük birliği, enerji ortaklığı, demir yolu ve kara yolu ağları, savunma sanayisi iş birliği ve ortak yatırım bankası kurulmalıdır. Türk devletleri arasında malların, sermayenin, bilginin ve insanların daha kolay dolaşabildiği bir ekonomik alan oluşturulmalıdır.

Bunun adı, zaman içinde siyasi ve ekonomik gücü olan bir Türk Birliği olmalıdır. Her devletin egemenliğine saygı duyan, ortak çıkarlar etrafında hareket eden, gerektiğinde birlikte karar alıp birlikte hareket edebilen bir yapı kurulmalıdır. Türk dünyası 200 milyonluk insan gücünü, enerji kaynaklarını, üretim kapasitesini ve stratejik coğrafyasını bir araya getirebilirse dünya siyasetinde kimsenin görmezden gelemeyeceği bir güç haline gelir.

İkinci mesele Türkiye’nin kendi içidir. Dışarıda güçlü olmak isteyen bir devlet, önce içeride adaleti tesis etmelidir. Hukukun herkese eşit uygulandığı, liyakatin esas alındığı, devlet kadrolarının siyasi sadakatle değil ehliyetle belirlendiği bir düzen kurulmalıdır. Vatandaşın mahkemeye, ekonomiye ve devlet yönetimine güveni yeniden sağlanmalıdır. Adaletin olmadığı yerde birlik, güvenin olmadığı yerde istikrar olmaz.

Üçüncü mesele istikrarlı ve güçlü bir devlet yönetimidir. Türkiye her seçimde başka bir istikamete savrulan, kurumları kişilere göre şekillenen bir ülke görüntüsünden kurtulmalıdır. Devlet politikaları günlük siyasi hesaplara göre değişmemeli. Tarımdan sanayiye, eğitimden savunmaya, enerjiden dış politikaya kadar 25-30 yıllık milli hedefler belirlenmeli ve bu hedefler iktidarlar değişse de sürdürülmelidir. Devlet aklı dediğimiz şey tam da budur.

Dördüncü mesele üretimdir. Kendi gıdasını, enerjisini, teknolojisini, savunma sistemlerini ve stratejik sanayi ürünlerini üretemeyen bir ülkenin bağımsızlığı her zaman tartışmaya açıktır. Tarım ve hayvancılık yeniden ayağa kaldırılmalı, çiftçi üretimde tutulmalı, sanayi teknolojiyle buluşturulmalı, gençlerin bilim ve üretimden kopmasının önüne geçilmelidir. Türkiye tüketen ve borçlanan bir ülke olmaktan çıkıp üreten ve teknoloji ihraç eden bir ülke haline gelmelidir.

Beşinci mesele milli güvenliktir. Türkiye, çevresindeki gelişmeleri günübirlik açıklamalarla takip edemez. Suriye, Irak, Kafkasya, Doğu Akdeniz ve Karadeniz politikalarını birbirinden bağımsız düşünemez. İsrail’in yayılmacı politikalarına karşı caydırıcı bir savunma gücü oluşturmalı, sınır güvenliğini sağlamalı, terör örgütlerinin bölgesel hesaplarda kullanılmasına izin vermemelidir. Komşularıyla ilişkilerini güçlendirmeli, Türk dünyasıyla stratejik bağlarını derinleştirmelidir.

Bütün bunların yanında Türkiye, kimsenin taşeronu olmamalıdır. ABD ile konuşabilmeli, Rusya ile iş yapabilmeli, Çin ile ticaret geliştirebilmeli, Avrupa ile ilişkilerini sürdürebilmeli ama hiçbirinin çıkarlarını kendi milli çıkarlarının önüne koymamalıdır. Dostluk başka, bağımlılık başkadır. Türkiye’nin dış politikası bu ayrımı iyi yapmalıdır.

Şunu artık görmek zorundayız. Dünya yeniden kurulurken Türkiye’nin önünde tarihi bir fırsat var. Ya başkalarının kurduğu masada kendisine yer açılmasını bekleyecek ya da Türk dünyasıyla birleşerek kendi masasını kuracak.

Benim tercihim belli. Güçlü Türkiye, güçlü Türk dünyası ve adalet üzerine kurulmuş bir devlet.

Türkiye, yeni dünya düzeninin kurucu güçlerinden biri olarak kendi tarihini ve geleceğini kendi iradesiyle yazmalıdır.

 

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Giriş Yap

Haberiniz ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!