Atsız Burucu’nun kaleme aldığı bu metin, Türk milletinin tarihsel süreçte yaşadığı kültürel aşınmayı ve özellikle dil, sanat ve özgüven alanındaki kayıplarını ele almaktadır. Yazar, Türkçenin bilim ve saray dillerinin gölgesinde kalmasıyla halk ve yönetim arasında oluşan kopukluğa dikkat çekerek, bu durumun toplumsal kimlikte derin yaralar açtığını vurgular. Türk tarihinin sadece askeri zaferlerden ibaret olmadığı, aynı zamanda hukuk ve bilim üreten köklü bir yapıya sahip olduğu hatırlatılmaktadır. Kendi geçmişine yabancılaşan toplumun, tarihini başka medeniyetlerin perspektifiyle okumasının ciddi bir özgüven eksikliği yarattığı belirtilmektedir. Sonuç olarak eser, modern toplumun ilerleyebilmesi için geçmişini taklit etmesini değil, kendi öz değerlerini yeniden tanımasını ve köklerine sahip çıkmasını savunur.
Bir milletin ruhu önce dilinde yaşar.
Türklerin tarih boyunca kurduğu devletler dünyanın en güçlü siyasal yapılarından bazılarıydı. Göktürkler, Uygurlar, Karahanlılar ve daha niceleri yalnızca savaşçı toplumlar değildi. Aynı zamanda düşünce, hukuk ve yönetim üreten toplumlardı.
Fakat yüzyıllar boyunca oluşan kültürel dönüşüm sonucunda Türkçe, uzun süre yüksek kültür dili olmaktan uzaklaştı.
Bilim dili Arapça oldu.
Saray dili büyük ölçüde Farsçanın etkisine girdi.
Dinî metinlerin dili Arapça kaldı.
Halkın konuştuğu dil ile yönetenlerin kullandığı dil arasında büyük mesafeler oluştu.
Bir başka kayıp ise sanat alanında yaşandı.
Eski Türk müzikleri, anlatıları, törenleri ve sembolleri giderek geri plana itildi. Yerlerine başka coğrafyaların kültürel kalıpları geçti.
Bunun doğal sonucu olarak Türk toplumu zamanla kendi geçmişini yabancı gözlerle değerlendirmeye başladı.
Bugün birçok insan kendi tarihini öğrenirken önce Arap, sonra Fars, sonra Bizans kaynaklarına başvuruyor. Türk kaynakları ise çoğu zaman ikinci planda kalıyor.
Belki de en büyük kayıp budur.
Özgüven kaybı.
Çünkü kendisini sürekli başka medeniyetlerin devamı olarak gören toplumlar, bir süre sonra kendi üretim güçlerini unuturlar.
Oysa Türk tarihi yalnızca fetihlerden ibaret değildir.
Türk tarihi aynı zamanda hukuk üretme tarihidir.
Bilim üretme tarihidir.
Devlet kurma tarihidir.
Kültür üretme tarihidir.
Bugün yapılması gereken şey geçmişe dönmek değildir.
Geçmişi yeniden tanımaktır.
Çünkü köklerini tanımayan toplumlar büyüyebilir; fakat nereye doğru büyüdüklerini bilemezler.
Atsız Burucu (Mehmet Hoca), Camcı Çeşmesi, İstanbul – 13.06.2026
