Ali Selimov tarafından kaleme alınan bu metin, Azerbaycan ve Türkiye arasındaki ekonomik münasebetlerin klasik bir ticari ortaklıktan çok daha öteye geçerek stratejik bir ittifaka dönüştüğünü ele almaktadır. İki ülke arasındaki bağların temelini sarsılmaz bir siyasi güven oluştururken, özellikle enerji, lojistik ve savunma sanayii gibi hayati alanlarda sağlanan derin entegrasyonun bölgesel etkileri vurgulanmaktadır. TANAP ve Bakü-Tiflis-Kars gibi projeler üzerinden her iki devletin de küresel enerji güvenliği ve uluslararası taşımacılık koridorlarındaki vazgeçilmez rolleri detaylandırılmaktadır. Ayrıca, Orta Koridor ve Zengezur Koridoru gibi girişimlerin Türk dünyasını Avrupa ile birleştiren jeoekonomik önemi üzerinde durulmaktadır. Yazar, bu stratejik iş birliğinin gelecekte teknoloji ve inovasyon gibi petrol dışı sektörlerle çeşitlenerek Avrasya’nın ekonomik haritasını şekillendirmeye devam edeceğini öngörmektedir. Sonuç olarak kaynak, iki kardeş ülkenin ekonomik gücünün birleşmesini bölgedeki istikrar ve liderliğin anahtarı olarak tanımlamaktadır.
Modern uluslararası ilişkiler sisteminde ekonomik iş birliği artık yalnızca ticaret hacmi ve yatırım göstergeleriyle sınırlı değildir.
Devletler arasındaki ekonomik ilişkilerin düzeyi; aynı zamanda jeopolitik güvenin, bölgesel etki kapasitesinin ve stratejik ortaklığın temel göstergelerinden biri olarak öne çıkmaktadır.
Bu açıdan bakıldığında, Azerbaycan ile Türkiye arasında şekillenen ekonomik iş birliği modeli, bölgenin en güçlü ve sürdürülebilir stratejik ortaklıklarından biri olarak değerlendirilmelidir.
Son yıllarda uluslararası enerji piyasalarında yaşanan değişimler, uluslararası ulaşım koridorlarının yeniden şekillenmesi ve jeopolitik gerilimlerin artması, Azerbaycan-Türkiye ekonomik ilişkilerinin önemini daha da artırmıştır.
Azerbaycan ile Türkiye arasındaki ekonomik ilişkilerin temelini karşılıklı siyasi güven ve uzun vadeli stratejik çıkarlar oluşturmaktadır.
“Bir millet, iki devlet” ilkesi uzun yıllar daha çok siyasi ve manevi açıdan değerlendirilmiş olsa da, günümüzde bu ilke ekonomik entegrasyon ve bölgesel iş birliği bakımından da yeni bir anlam kazanmıştır.
Özellikle enerji, ulaşım-lojistik, sanayi, savunma sanayii ve yatırım alanlarında iş birliğinin genişlemesi, iki ülke arasındaki ilişkileri klasik ortaklık modelinden stratejik ekonomik ittifak aşamasına taşımaktadır.
Bu iş birliğinin en önemli alanlarından biri enerji sektörüdür. Azerbaycan gazının Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşınması artık yalnızca ekonomik bir proje değil, aynı zamanda Avrupa’nın enerji güvenliğinin temel unsurlarından biri olarak değerlendirilmelidir.
TANAP ve Güney Gaz Koridoru projeleri, Azerbaycan-Türkiye iş birliğinin jeoekonomik önemini artırmakla birlikte, her iki ülkenin uluslararası enerji siyasetindeki stratejik rolünü de güçlendirmiştir.
Özellikle Rusya-Ukrayna savaşından sonra Avrupa’nın alternatif enerji kaynaklarına olan ilgisinin artması, Azerbaycan gazına ve Türkiye’nin transit kapasitesine duyulan ihtiyacı daha da yükseltmiştir.
Bu durum hem Bakü’nün hem de Ankara’nın uluslararası enerji piyasasındaki konumunu güçlendiren temel faktörlerden biri hâline gelmiştir.
Enerji alanındaki iş birliği yalnızca ihracat ve transit faaliyetleriyle sınırlı değildir.
SOCAR’ın Türkiye’de gerçekleştirdiği büyük ölçekli yatırımlar, ekonomik entegrasyonun daha derin bir nitelik kazandığını göstermektedir.
STAR Rafinerisi, Petkim kompleksi ve diğer sanayi projeleri, Azerbaycan sermayesinin Türkiye ekonomisinde önemli bir konuma sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
Bu projeler bir yandan Türkiye’nin sanayi potansiyelini güçlendirirken, diğer yandan Azerbaycan’ın dış ekonomik etki kapasitesini genişletmektedir.
Böylece enerji alanındaki iş birliği giderek sanayi ve üretim iş birliğine dönüşmektedir.
Bir diğer önemli alan ise ulaşım ve lojistik sektöründeki iş birliğidir.
Küresel ticaret güzergâhlarının değiştiği ve yeni transit hatlarının şekillendiği bir dönemde Azerbaycan ve Türkiye, Orta Koridor’un temel aktörleri olarak stratejik önem kazanmaktadır.
Bakü-Tiflis-Kars demiryolu hattı, Hazar üzerinden yük taşımacılığının genişletilmesi ve Zengezur Koridoru perspektifi, Türk dünyasını Avrupa’ya bağlayan yeni bir ekonomik platformun oluşmasına hizmet etmektedir.
Bu projeler yalnızca bölgesel ekonomik iş birliğini güçlendirmekle kalmamakta, aynı zamanda Çin-Avrupa ticaret güzergâhlarının alternatif yönler üzerinden çeşitlendirilmesine de imkân sağlamaktadır.
Mevcut jeopolitik süreçler de Azerbaycan-Türkiye ekonomik ilişkilerinin stratejik önemini artırmaktadır.
ABD-Çin rekabetinin derinleşmesi, Orta Doğu’da devam eden gerilimler ve küresel enerji güvenliği meseleleri, bölge ülkelerinin ekonomik ve transit potansiyelini ön plana çıkarmaktadır.
Bu şartlar altında Azerbaycan ve Türkiye yalnızca bölgesel ortaklar değil, aynı zamanda Avrasya ekonomik sisteminde önemli jeoekonomik aktörler olarak öne çıkmaya başlamaktadır.
Özellikle Türk Devletleri Teşkilatı çerçevesinde ekonomik entegrasyon girişimlerinin genişlemesi, Ankara ve Bakü’nün bölgesel liderlik konumlarını daha da güçlendirmektedir.
Bununla birlikte, gelecekte ekonomik iş birliğinin petrol dışı sektörlerde daha da genişletilmesi temel önceliklerden biri olacaktır.
Günümüzde enerji sektörü ilişkilerin temel dayanağı olsa da; uzun vadede teknoloji, dijital ekonomi, tarım, turizm ve inovasyon alanlarında ortak projelerin hayata geçirilmesi iş birliğinin sürdürülebilirliğini artıracaktır.
Özellikle genç girişimcilik, start-up ekosistemi ve teknolojik inovasyon alanlarındaki iş birliği, yeni ekonomik dönüşüm sürecinin temel yönlerinden biri olarak değerlendirilmektedir.
Azerbaycan-Türkiye ekonomik ilişkileri artık klasik ticari ilişkiler çerçevesini aşarak bölgesel güç dengelerini etkileyen stratejik ekonomik iş birliği modeline dönüşmüştür.
Enerji güvenliği, ulaşım-lojistik projeleri ve karşılıklı yatırım politikaları bu ilişkileri daha da derinleştirmektedir.
Mevcut jeopolitik eğilimler göstermektedir ki, önümüzdeki yıllarda Azerbaycan ile Türkiye arasındaki ekonomik entegrasyonun daha da hızlanması, bölgenin ekonomik haritasını değiştiren temel faktörlerden biri olacaktır.
