Yazar Nazım Peker, Türkiye’deki ekonomik durumu alım gücü üzerinden analiz ederek Almanya ile Türkiye arasında somut bir kıyaslama yapmaktadır. Metin, “Hans” ve “Hasan” isimli kurgusal karakterler aracılığıyla asgari ücretin gerçek değerini petrol fiyatları üzerinden hesaplamaktadır. Yapılan matematiksel karşılaştırma, Almanya’daki bir işçinin maaşıyla Türkiye’deki bir işçiye oranla çok daha fazla yakıt alabildiğini çarpıcı rakamlarla ortaya koymaktadır. Yazar, paranın miktarından ziyade piyasadaki karşılığının önemli olduğunu vurgulayarak siyasi söylemler ile halkın geçim gerçekleri arasındaki çelişkiyi eleştirmektedir. Sonuç olarak, Türkiye’deki akaryakıt maliyetlerinin refah seviyesi açısından Avrupa’nın çok gerisinde kaldığı istatistiksel bir veri olarak sunulmaktadır.
Yukarıdaki başlık Sn. Erdoğan’a aittir. Pek çok konuşmasında bu sözü karşılaştırmalı olarak söylerdi. Bugünlerde nedense söylemez oldu.
Sn. Erdoğan bu söylemlerinde yerden göğe kadar haklı. Evet, Hans’ın varsa elbette Hasan’ın da olmalı.
Sn. Erdoğan’ın bu sözünden ilham alarak Hasan ile Hans’ın asgari ücretleriyle ne kadar motorin (mazot) alabildiklerini hesapladım. Biliyorsunuz, matematik yalan söylemez.
Soru şu: “Bizi kıskanan Almanya’daki Hans, asgari ücretiyle 50 litrelik deposunu kaç kez dolduran motorin alabiliyor? Bizim Hasan aldığı asgari ücretle kaç depo motorin alabiliyor?”
Mutfaktaki yangına, ev gençlerine, atanmayan öğretmenlere, kalitede dibe vuran eğitime, güven kaybı yaşayan hukuka hiç değinmeyeceğim.
Dünya ekonomisinde paranın gücü, sağındaki sıfırların çokluğu ile değil “Alım Gücü” ile orantılıdır. Cebindeki paranın ne kadar motorin alabildiğine bakacağız.
Sevgili okurlarım, değerli takipçilerim! Gelin hep beraber bu asgari ücret-motorin hesabını birlikte yapalım. Bakalım Almanyalı Hans ile bizim Hasan’ın motorin sınavına: İşte yazının çatısını da temelini de buna göre kurdum.
Yalnız başına yaşayan Alman Hans, vergileri ve kesintileri çıktıktan sonra ortalama 1.800 Euro ASGARİ ÜCRET alıyor (Öğrencilerime sordum). Körfez krizi ve Sarı Kafa’nın dengesizliği yüzünden motorin Almanya’da 2,25 Euro dolayında imiş.
Yazının yazıldığı gün bizim Hasan’ın eline 28.075 TL net asgari ücret geçerken mazotun Türkiye ortalaması ise 83,40 TL civarında idi.
Hem Hans hem Hasan asgari ücretlerinin kuruşuna dokunmadan, doğruca akaryakıt istasyonlarına gitseler; Hans 1.800 Euro ile tam 50 litrelik depolu arabasına 800 litre motorin alabilecek, yani tam 16 kez deposunu fulleyebilecek.
Ya bizim Hasan? 28.075 lirasıyla 336 litre motorin alabilecek ve 50 litrelik arabasının deposunu 6 buçuk kez doldurabilecek. Şu tersliğe bakar mısınız? Bizi kıskanan, tezgâhları tam takır (!) olan Almanyalı Hans, bizim enflasyona asla ezdirilmeyen (!) Hasan’dan tam 464 litre daha fazla motorin alıyor.
Şimdi de tersinden bir hesap yapalım.
Bu verilere göre, adaletli bir hesapla Türkiye’de motorin kaç TL olmalıydı ya da Almanya’daki yaşam standardı ve alım gücü Türkiye’de geçerli olsaydı motorin kaç TL olurdu?
Telefonunuzun hesap bölümünü açın ve 28.075 TL’yi 800 litreye bölün.
Aritmetik yalan söylemez; iki kere iki, toplasanız da 4, çarpsanız da 4 eder.
Onun için bakmayın bizim siyasetçilerin “Büyümede Çin’i solladık, hayvancılıkta Avrupa birincisiyiz, emeklimizi, çalışanımızı enflasyona ezdirmedik, ezdirmeyeceğiz” gibi hamaset dolu sözlerine ve algılarına.
Hans-Hasan hesabıyla doğru orantılı gidebilseydik bizim Hasan, depoyu doldururken motorinin litresine 83 TL değil 35 TL ödüyor olacaktı.
Neticeye bakarsak, “Motorin bizde Avrupa’dan daha ucuz” tezi sözde kalmakta ve gerçeği asla yansıtmamakta. İş maaşlara gelince rakam yüksek; harcamaya ve alım gücüne gelince ne yazık ki evdeki hesap çarşıya uymuyor.
Ey asil milletim, erdemli ulusum! Önemli olan paranın nominal değeri değil, o paranın işçinin + memurun + emeklinin + asgari ücretlinin alışveriş sepetindeki ağırlığı, çokluğu ve alım gücüdür.
Türkiye’deki geçerli pompa fiyatları, Almanya’dakinin 2,4 katı daha yüksektir.
Bu durumda yönetenlerin söylemlerine göre Hasan çok mutlu.
İrfanı yüksek siz değerli okurlarıma göre Hasan’ın durumu nedir? 26.08.2026
Esen kalınız.
