Manisa’nın Turgutlu ilçesinde bir okulun yakınlarında 15 yaşında bir çocuğun gerçekleştirdiği silahlı saldırı, çocukların güvenliği konusundaki ciddi ihmalleri gözler önüne sermektedir. Olayın okul binasının birkaç metre dışında yaşanmış olmasını öne sürerek durumu basite indirgemek, asıl güvenlik sorununu ve toplumsal sorumluluğu ortadan kaldırmamaktadır. Bu bağlamda, saldırgan çocuğun silaha nasıl ulaştığı, ihmal edilen önleyici tedbirlerin neler olduğu ve çocuğun herhangi bir dış odak tarafından yönlendirilip yönlendirilmediği kapsamlı bir şekilde araştırılmalıdır. Okul güvenliği yalnızca fiziksel duvarlarla sınırlı tutulmamalı; silaha erişimin engellenmesi, akran zorbalığı ve çocukların şiddete sürüklenme süreçleri bütüncül bir yaklaşımla ele alınmalıdır. Toplum, sadece olay sonrasında yapılan geçiştirici açıklamalarla yetinmeyerek gerçek bir hesap verebilirlik ve köklü çözümler talep etmektedir. Geleceğimizin teminatı olan çocukları korumak adına, şiddet olayları yaşandıktan sonra harekete geçmek yerine riskleri önceden fark eden etkin mekanizmaların acilen kurulması şarttır.
Bir çocuğun eline tüfek geçiyorsa, artık yalnızca o çocuğu değil; o silahın oraya nasıl geldiğini ve hangi güvenlik zincirinin koptuğunu konuşmak zorundayız.
Manisa’nın Turgutlu ilçesinde, İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yakınında yaşanan silahlı saldırı, çocuklarımızın güvenliği konusunda yıllardır biriktirdiğimiz soruları yeniden önümüze koydu. Olayda çok sayıda öğrencinin yaralandığı, bazı öğrencilerin durumunun ağır olduğu ve şüphelinin 15 yaşında olduğu bildirildi. Soruşturma sürüyor.
Fakat olayın ardından yapılan açıklamalarda özellikle bir ayrıntının altı çiziliyor:
“Olay okulun içinde gerçekleşmedi.”
Peki ne değişiyor?
Kurşun okul binasının birkaç metre dışında atıldı diye öğrenciler daha mı güvende?
Okulun kapısından çıkan çocukların yanında tüfekle ateş açılması, okul sınırlarının birkaç metre dışında gerçekleştiği için artık bir okul güvenliği meselesi değil mi?
Bu yaklaşım, asıl sorunu ıskalıyor.
Çünkü mesele dört duvar değil. Mesele, çocukların bulunduğu bir okulun hemen yanında 15 yaşındaki bir çocuğun elinde tüfekle ortaya çıkabilmesi.
Asıl sorulması gerekenler çok daha açık:
- Bu silah nereden geldi?
- Kime aitti?
- Nasıl muhafaza ediliyordu?
- Bir çocuk bu silaha nasıl ulaşabildi?
- Daha önce fark edilebilecek bir tehdit, şiddet davranışı, zorbalık ya da başka bir uyarı işareti var mıydı?
- Varsa kim müdahale etti?
- Yoksa neden kimse fark etmedi?
Bunların cevabı verilmeden “soruşturma başlatıldı” demek, toplumun asıl kaygısını gidermiyor.
Çünkü toplum yalnızca açıklama değil, hesap verebilirlik istiyor.
Bir çocuğun eline tüfek geçmesi, yalnızca “çocuk suç işledi” diyerek açıklanabilecek bir olay değildir.
Elbette saldırıyı gerçekleştiren kişinin hukuki sorumluluğu soruşturulacaktır. Ancak silahın çocuğa ulaşmasını mümkün kılan koşullar da bütün yönleriyle araştırılmalıdır.
Çünkü tetiğe basılan an, hikâyenin başlangıcı değildir.
Bazen hikâye silahın yanlış muhafaza edilmesiyle, bazen bir tehdidin ciddiye alınmamasıyla, bazen zorbalığın “çocuklar arasında olur” denilerek geçiştirilmesiyle başlar.
Ama burada bir soru daha var ki, üzeri kapatılmadan mutlaka araştırılmalıdır:
Bu çocuk yalnız mı hareket etti?
Çocukların öfkesini, yalnızlığını veya aidiyet arayışını kullanarak onları yönlendiren herhangi bir kişi, grup ya da dış etki var mı?
Bu saldırı yalnızca bireysel bir öfke patlaması mıydı, yoksa bir başkasının yönlendirmesi, teşviki veya planlaması söz konusu olabilir mi?
Şu aşamada bunların hiçbirini olmuş gibi söyleyemeyiz. Ortada bunu kanıtlayan bir bilgi yok.
Ama tam da bu nedenle soruşturmanın bu ihtimali de dışlamadan yürütülmesi gerekir.
Çünkü failin çocuk olması, onu yönlendirmiş olabilecek ihtimalleri araştırmayı gereksiz kılmaz; tam tersine, daha dikkatli araştırmayı gerektirir.
Bir çocuğun eline silah veriliyor, bir hedef gösteriliyor veya bir eyleme yönlendiriliyorsa, karşımızda yalnızca bir çocuk fail değil, çok daha derin bir güvenlik sorunu olabilir.
Bu ihtimali araştırmak komplo üretmek değildir.
Kanıt varsa ortaya çıkarmak, yoksa da yok olduğunu göstermek soruşturmanın görevidir.
Çocukların şiddetle ilişkisi de artık ciddi biçimde ele alınmalı.
Sosyal medya, akran grupları, zorbalık, dışlanma, aidiyet arayışı, şiddet içerikleri ve silaha erişim gibi birçok faktör bir çocuğun davranışlarını etkileyebilir.
Bunların hiçbiri tek başına Turgutlu’daki saldırının nedeni olarak gösterilemez.
Fakat çocukların şiddete nasıl sürüklendiği, kimlerden etkilendiği ve hangi kanallardan yönlendirildiği artık yalnızca eğitimcilerin değil, güvenlik birimlerinin ve toplumun da dikkatle incelemesi gereken bir konudur.
Çünkü çocukların zihnine ulaşan her el, masum bir el olmayabilir.
Burada en büyük başlıklardan biri de güvenlik.
Okul güvenliği yalnızca kapıda bekleyen bir görevliyle sağlanamaz. Okul çevresindeki riskler, silaha erişim, tehditler, zorbalık, rehberlik mekanizmaları ve kurumlar arasındaki iletşim birlikte ele alınmalıdır.
Bir sorun ancak yaşandıktan sonra fark ediliyorsa, önleyici sistem yeterince çalışmıyor demektir.
Biz çocuklarımızı korumak için olay olduktan sonra açıklama yapan değil, olay olmadan önce riskleri gören bir sistem istiyoruz.
Bu nedenle yetkililere sorulması gereken soru yalnızca “Ne oldu?” değildir.
- Silah çocuğun eline nasıl geçti?
- Daha önce fark edilebilecek işaretler var mıydı?
- Okul çevresindeki güvenlik önlemleri yeterli miydi?
- Bu çocuk herhangi bir kişi veya yapı tarafından yönlendirilmiş olabilir mi?
- Ve varsa, bu yönlendirme zincirinin diğer halkaları kimler?
Çünkü mesele “okulun içinde mi, dışında mı?” tartışmasına sıkıştırılacak kadar basit değil.
Mesele çocuklarımızın can güvenliği.
Mesele silaha erişim.
Mesele şiddetin normalleşmesi.
Mesele çocukların korunması ve gerektiğinde onları kullananların ortaya çıkarılması.
Artık bir sonraki saldırıyı beklemeyelim: Çocuklarımızın eline silah ulaşmadan, zihinlerine şiddet yerleşmeden ve onları yönlendiren bir el varsa güçlenmeden önce, bu zincirin bütün halkalarını ortaya çıkaralım.
