DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları’nın İzmir’deki konuşmasında hayatını kaybeden Sırrı Süreyya Önder’i “sürecin yapıcılarından birisi” olarak nitelendirmesi ve “saygıyla, minnetle” anması sosyal medyada tartışmalara neden oldu.
Hatimoğulları, Vedat Türkali’nin “Bir tek çıkış yolumuz var. O da barıştır ve kardeşliktir” sözlerini hatırlattıktan sonra şöyle konuştu:
“Biz gerçek kardeşliği, onurlu bir barışı bu topraklarda tesis edene dek mücadelemiz devam edecek. Ruhları şad olsun. Yitirdiğimiz bütün canları Vedat Türkaliler, Yaşar Kemaller, Hrant Dinkler, Sırrı Süreyya Önderler şahsında bir kez daha anıyorum ve onlara sözümüz barışı bu topraklarda inşa etmek olsun.”
Hatimoğulları’nın sözleri DEM Parti’nin resmi internet sitesinde de yayımlandı.
SOSYAL MEDYADA TEPKİ: HENDEK OLAYLARINDAKİ ROLÜ HATIRLATILDI
Önder’in “barış” kavramıyla özdeşleştirilmesine tepki gösteren bazı sosyal medya kullanıcıları ise çözüm sürecinde İmralı ile Kandil arasında yürüttüğü temasları ve 2015’te başlayan hendek olaylarını yeniden gündeme getirdi.
Bir sosyal medya kullanıcısı, Önder’in Kandil’de PKK yöneticilerinin katıldığı bir toplantıda Abdullah Öcalan’ın mesajlarını ilettiğini ileri sürerek, Önder’in toplantıdakilere “Bu sizin tartışmanıza sunulan bir öneri değildir, başkanın talimatıdır” dediğini iddia etti.
Aynı paylaşımda, daha sonra bazı il ve ilçelerde ilan edilen sözde “özyönetim” kararları ve başlayan silahlı çatışmalar hatırlatılarak Önder’in bu süreçteki rolünün araştırılması gerektiği savunuldu.
ESKİ PKK YÖNETİCİSİNDEN DE KANDİL TOPLANTISI İDDİASI
Benzer bir iddia daha önce eski PKK yöneticilerinden Selim Çürükkaya tarafından da gündeme getirilmişti. Çürükkaya’nın anlatımına dayandırılan haberlere göre, Mart 2015’te Kandil’de PKK’nın üst düzey kadrolarının katıldığı bir toplantı gerçekleştirildi ve toplantıda Önder de bulundu.
Toplantıda “demokratik özerklik”, bazı bölgelerde ayaklanma başlatılması ve silahlı yapıların harekete geçirilmesi gibi konular ele alındı.
ÖNDER: PKK YÖNETİCİLERİYLE 180’DEN FAZLA TOPLANTI YAPTIM
Önder’in PKK yöneticileriyle yoğun temas kurduğu ise iddiadan ibaret değil.
Önder, 2017 yılında yargılandığı davada yaptığı savunmada çözüm sürecindeki rolünü anlatırken PKK’nın yöneticileriyle 180’i aşkın toplantı yaptığını ve yaklaşık üç yıl boyunca görüşmeler gerçekleştirdiğini söyledi.
Önder kendisini “barış müzakerecisi” olarak tanımlayarak devlet yetkilileri, İmralı ve Kandil arasında yürütülen görüşmelerde aktif rol aldığını savundu. Aynı açıklamasında PKK yöneticileriyle birlikte Kandil’deyken bölgenin Türk savaş uçaklarınca bombalandığını, dönemin Adalet Bakanı Sadullah Ergin’in devreye girmesiyle bombardımanın durdurulduğunu da anlattı.
“TALEPLERİ KANDİL’E İLETTİM”
Önder’in kendi anlatımına göre Kandil ile temasları hendek çatışmalarının yaşandığı dönemde de sürdü.
2015 Nevruz’una ilişkin konuşan Önder, hükümet kanadından kendisine ve Selahattin Demirtaş’a “barış temalı” bir konuşma yapılması yönünde talep geldiğini belirterek “Bu taleplerini ben Kandil’e ilettim. Murat Karayılan, ‘2013 şartlarına dönebiliriz’ dedi.” ifadelerini kullanmıştı.
Önder aynı açıklamasında hendek meselesinin o günlerde bütün yoğunluğuyla devam ettiğini de ifade etmişti.
İMRALI İLE KANDİL ARASINDAKİ HEYETİN ÖNEMLİ İSİMLERİNDENDİ
Sırrı Süreyya Önder, 2013-2015 yıllarındaki çözüm sürecinde Abdullah Öcalan ile görüşmek üzere İmralı’ya giden heyetin en önemli isimlerinden biriydi.
Pervin Buldan, İdris Baluken ve diğer HDP’li isimlerle birlikte İmralı’ya birçok kez giden Önder, buradan alınan mesajların Kandil’e ulaştırılması sürecinde de yer aldı. Döneme ilişkin kronolojilere göre HDP heyeti İmralı ile Kandil arasında 20’den fazla görüşme gerçekleştirdi.
Haziran 2015’te de Önder, Öcalan’ın PKK’ya silahsızlanma kongresi düzenlemesi yönünde çağrı yapabileceğini açıklamış ve çağrının Öcalan tarafından yapılması gerektiğini söylemişti.
ÖNDER HENDEKLERE İLİŞKİN NE DEMİŞTİ?
Önder’in hendek olaylarına ilişkin açıklamalarında ise farklı bir tablo bulunuyor.
Önder, daha sonraki yıllarda yaptığı konuşmalarda Abdullah Öcalan’ın hendeklerin kapatılması gerektiğini söylediğini savunmuştu. TBMM’deki konuşmasında da Öcalan’ın “Bir devlet hendeği kabul edemez, bu onun egemenlik hakkına tecavüzdür” değerlendirmesinde bulunduğunu aktarmıştı.
Önder ayrıca kendilerinin bazı bölgelerde açılan hendeklerin kapatılması ve PKK tarafından alıkonulan askerlerin serbest bırakılması için girişimlerde bulunduğunu ileri sürmüştü.
Bu nedenle Önder’in hendek çatışmalarını bizzat başlatan ya da silahlı direniş talimatını veren kişi olduğuna ilişkin sosyal medya iddiaları ile Önder’in kendi anlatımı arasında ciddi bir çelişki bulunuyor.
“BARIŞ İNSANI” İMAJI YENİDEN TARTIŞILIYOR
Tartışmanın merkezinde de tam olarak bu geçmiş bulunuyor.
DEM Parti çevreleri Sırrı Süreyya Önder’i yıllardır İmralı, Kandil ve devlet arasında görüşmeleri sürdüren bir “barış müzakerecisi” olarak tanımlıyor. Önder de hayattayken aynı tanımı kullanmıştı.
Buna karşı çıkanlar ise Önder’in PKK’nın üst düzey yöneticileriyle yüzlerce görüşme gerçekleştirmesini, Abdullah Öcalan’ın mesajlarını Kandil’e taşımasını ve örgüt yöneticileriyle doğrudan temaslarını hatırlatarak kendisinin bir “barış sembolü” olarak sunulmasına itiraz ediyor.
1 Eylül Dünya Barış Günü öncesinde Tülay Hatimoğulları’nın Sırrı Süreyya Önder’i “onurlu barış” mesajının içinde anmasıyla başlayan tartışma da bu nedenle kısa sürede Önder’in geçmişteki Kandil ve İmralı trafiğine kadar uzandı.