Güneş enerji santrallerinde açık alanda faaliyet gerçekleştirildiği için güneş enerji panelleri her zaman kirlilik faktörleri ile karşılaşmaya müsaittir. Bu neden ile periyodik bir şekilde santrallerde GES temizlik işlemlerinin yapılması ve kirlilik faktörlerinin uzaklaştırılması gerekir. Çünkü yapılan temizlik panellerin daha verimli çalışmasını ve daha uzun ömürlü bir yapıya sahip olmasını da sağlayabilmektedir.
Güneş enerji santrallerinde paneller üzerinde maksimum verimi elde edebilmek için bakımlı ve düzenli bir santral işletilmesi en önemli faktörlerin başında gelir. Özellikle de santralin kurulduğu andan itibaren GES bakım ilk olarak planlanması ve uygulamaya geçirilmesi gereken ihtiyaçlar arasında yer alır. Kendi içerisinde birçok değişen aşamaya sahip olan bu bakım sürecinde önemli adımlardan birini de elbette GES temizlik işlemi oluşturur.
Temizlik doğru bir zamanlama ile santralin kuruluşundan itibaren ilk dönemi belirlenerek sonrasında periyodik bir hale getirilir ve genellikle de temizlik dönemleri santralin birçok değişen özelliğine ve çevresel faktörlere göre belirlenir. Çünkü bazı kriterler temizliğin daha sık yapılmasını be bazı kriterler ise bu konuda daha standart bir yapı ile periyot aralıklarının uzatılmasını sağlayabilmektedir.
GES Temizlik Ne Zaman Yapılmalı?
Güneş enerji santrallerinde GES temizlik işlemleri öncelikli olarak mevsim dönümlerinde yani ilkbahar başlangıcında ve yaz sonunda yapılmalı ve yıl içerisinde de ortalama 2 veya 3 defa profesyonel şekilde uygulanmalıdır.
Yıl içerisinde yağmurlu, rüzgarlı, güneşlenme oranının düşük olduğu, bulutlu veya karlı günler gibi koşullar ile karşılaşılsa dahi güneş enerji santralleri aktif bir şekilde çalışmaya devam eder. Çünkü günümüzde son teknoloji ile üretilen silikon bazlı çok hücreli paneller birçok çevre koşulu ve hava koşuluna karşın güneş ışığından yararlanarak mevsimine göre az da olsa elektrik üretimini sürdürebilmektedir. Ancak içinde bulunulan mevsim ve dönem panellerdeki kirlenme oranını ve düzeyini değiştirebilir.
Güneş enerji santrallerinde GES temizlik 0işlemlerinin planlanması için öncelikle mevsim geçişlerinin hesaba katılması ve aşağıdaki gibi bir sıralama yapılması gerekebilir.
- İlkbahar temizliği
- Yaz temizliği
- Bölgesel ve iklim özelliklerine göre sonbahar ve kış temizliği
İlkbaharın gelişi ile birlikte çevreye yayılan çiçek tozları ve artan yağmur yağışı temel kirlilik faktörleri arasında yer alır. Kışın bitişinde ilkbahar gelişi panellerin üst yüzeylerinde hızlı bir kirlenme oluşturabilirken, bilhassa polen sezonu başlangıcı panel temizlikleri için en önemli dönemlerden birisidir. Bu dönem içerisinde de ortalama olarak Mart-Nisan ayları aralığında temizlik hassas ekipmanlar ve saf su ile profesyonel ekipler sayesinde sağlanır.
Mevsim dönümleri açısından bir diğer önemli noktada yaz ayları olmak ile birlikte yaz boyunca aşırı sıcak havalar, rüzgarın az olması ya da tam tersi artan rüzgar ile toz taşınımları yaşanması panellerde yüksek bir kirlenme ortaya çıkarabilir. Üstelik aşırı sıcak hava panel yüzeyinde ısınma ile birlikte kirlerin daha sıkı bir şekilde tutunmasına neden olabilirken, ara sıra karşılaşılan yaz yağmurları da bu durumu perçinleyebilir. Bu neden ile yaz aylarının sonuna doğru sabah erken veya akşam geç bir saatte aynı sistem ile GES temizlik işlemi yapılır.
Sonbahar mevsimi de bir dönüm noktası olarak görüldüğünde özellikle bazı bölgelerde aşırı derecede yağış ve rüzgar olayı ile karşılaşılıyorsa, yaprak gibi ayrıntılar panellerde kirlenmeye neden olduğunda Ekim ve Kasım aylarında panel temizliği yapılabilir. Kış mevsimi içerisinde de özellikle yoğun karlı ve buzlanma yaşanan bölgelerde bulunan güneş panellerinde karların erimesi ile ilkbahar öncesinde panellerde sıcak su kullanılmadan yine saf su ile temizlik yapılabilir.
GES Temizlik Verime Etki Eder Mi?
Güneş enerji santrallerinde güneş panellerinin daha verimli çalışabilmesi için GES temizlik verim üzerinde olumlu bir etki oluşturmaktadır.
Temizlik işlemleri saf su ve yumuşak uçlu fırçalar gibi tamamen hassas malzemeler ile gerçekleştirilirken, panel üzerinde çizik gibi ayrıntılar oluşmadan ilk günkü kadar temiz ve verimli paneller ortaya çıkartılır. Bazı bölgelerde kirletici faktörler çok daha yoğun hale geldiğinde yine panel camına hasar vermeyecek özel temizleme solüsyonları da kullanılabilirken, genel temizlikte çok hassas bir yaklaşım gerekir.
Doğru temizlik ve sonrasında uygulanan GES saha testleri ile birlikte tüm problemlerin giderilmiş olması panellerde öncelikle temiz bir yüzey ile güneş ışınlarını daha iyi almayı sağlar. Bu sayede panel içerisindeki hücreler daha yoğun bir şekilde elektrik üretimi gerçekleştirebilir. Sıklıkla kirlenen ve düzenli temizlikten geçirilen paneller daha uzun ömürlü bir kullanım sağlayarak maksimum ömrünü birkaç yıl daha uzatabilir. Bugün tüm santrallerde GES temizlik ilk aşamadan itibaren doğru bir planlama ile periyodik hale getirildiğinde güneş enerji santrallerinde üretim kapasitesi de arttırılarak ekonomik faydalar sağlanabilir.
