İSMAİL ŞAHİN / İSTANBUL – Yunanistan Türkiye sınırında gayrimenkul satışında kuralları değiştiriyor. Dedeağaç kentinin de içinde bulunduğu Türkiye sınırındaki Evros (Meriç) bölgesinde Türkiye vatandaşlarının Bulgaristan ve diğer AB ülkelerinde kayıtlı şirketler üzerinden gayrimenkul satın alması Yunanistan Parlamentosu’nda büyük tartışmalara neden oldu. Ayrıca Bulgaristan pasaportuna sahip Türk vatandaşlarının da bölgeden çok fazla mülk aldığı, Bulgaristan’da kurulan şirketler üzerinden de bu bölgelerden Türklerin mülk edindiği öne sürüldü. Hükümet bu durumun çok ciddi bir sorun olduğunu belirterek 1990 yılından beri yürürlükte olan yasayı değiştireceğini açıkladı. Artık Yunan sınır bölgelerinde sıklaştırılacak ve firma üzerinden alınan mülkelerin gerçek sahiplerinin açıklanması istenecek.
Para ve hapis cezası
Hükümetin aldığı yeni karara göre, mülk alımında şirketin AB’de kayıtlı olması artık yeterli sayılmayacak; gerçek sahiplerin kimliklerini açıklaması gerekecek ve üçüncü ülke vatandaşları bu şekilde engellenecek. Türk vatandaşları gibi üçüncü ülke vatandaşlarının, Evros bölgesinde şirket aracılığıyla özellikle Dedeağaç, Orestiada ve Dimetoka şehirlerinden satın aldığı mülkler Savunma Bakanlığı’nın güvenlik onayına tabi olacak. Yüzde 1 hissesi olsa dahi şirket çok sıkı denetimden geçecek. Onay çıkmazsa sözleşme geçersiz sayılacak. Mülk değeri kadar para cezası verilerek ‘el konulma’ işlemi gerçekleştirilecek. Ayrıca 6 ay ila 2 yıl arasında hapis cezası uygulanabilecek. Yunan parlamentosu ayrıca Mart 2026’ya kadar sınır mülkleri için bir “Dijital Kayıt” oluşturulmasına karar verdi. Bu sistem, yetkililerin hangi bölgelerde yabancı sermayenin yoğunlaştığını gerçek zamanlı görmesini sağlayacak. Türk yatırımcılar, Çinlilerden sonra Golden Visa alabilmek için bu bölgelerde en çok ilgi gösteren ikinci grup olurken, 2024’teki Türk gayrimenkul yatırımlarının 514 milyon euroyu aştığı belirtiliyor. Bu rakam bir önceki yıla göre tam 10 kat daha fazla.
Kredi iddiaları
Yunan medyası da özellikle milliyetçi kanat ‘ülke elden gidiyor’ propagandası yapıyor. Türklerin Evros bölgesine ‘sessiz bir kolonileşme’ gerçekleştirdiğini öne sürüyor. Bazı haber siteleri Yunanistan’da faaliyet gösteren Türk devlet bankalarının müslüman ve sahibi türk olan şirketlere gayrimenkul değerinin yüzde yüzüne kadar çok düşük faizli kredi sağladığını iddia ediyor. Bu gazetelere konuşan bazı emlakçılar da meslektaşlarına Türklere ev satmamaları konusunda telkinde bulunuyor. Bulgar medyası ise mülk alımlarını “turistik ilgi” olarak nitelendiriyor ve bu durumun Yunan siyasiler tarafından etnik veya ulusalcı bir mesele gibi sunulmasına itiraz ediyor. Bulgar yatırımcıların talebi, AB hukuku çerçevesinde, bölgede ekonomik ve sosyal bağları güçlendiren normal piyasa faaliyetleri olarak görülüyor. Yunan kaynaklarına göre hükümet, Midilli, Sakız, Kos ve Rodos adalarında da satın alınan gayrimenkulleri Evros bölgesindeki gibi mercek altına almak için çalışma başlattı.
Yunanistan 1924 yılından beri Karasu Nehri’nin doğusunda kalan toprakların Türklere satışına izin vermiyor.
Mukabele-i bilmisil Türkiye’nin aleyhine
Türkiye ve Yunanistan arasında uzun yıllardan beri karşılıklı sınır bölgesi ve deniz kıyılarından karşılıklı mülk alınımını engelleyen bir yasa bulunuyor. Yunanistan 1924 yılından beri Karasu Nehri’nin doğusunda kalan toprakların Türklere satışına izin vermiyor.
Yunan adalarında da aynı durum geçerli. 1927 yılında Türkiye’de yürürlüğe giren Mukabele-i bilmisil Kanunu (Karşı işlem veya misilleme) kapsamında 1964 yılından itibaren Yunan vatandaşları da sınır ve kıyı bölgelerinden mülk satın alamıyor. Ancak Yunanistan topraklarının yüzde 90’ı kıyı şeridi olduğu için bu kanun Türkiye’nin aleyhine işliyor. Türk vatandaşları bu yasağı, Yunanistan’da veya herhangi bir AB ülkesinde kurdukları şirket üzerinden gayrimenkul satın alarak delebiliyor. Ve bu yöntem bizzat Yunan emlak şirketleri tarafından mülk almak isteyen Türk vatandaşlarına öneriliyor.
Binlerce Türkçe emlak ilanı
Yunan medyasına göre haftasonu ortalama 3 bin Türk vatandaşının ziyaret ettiği Dedeağaç ve çevresi Türkler tarafından yoğun ilgi görüyor. Dedeağaç’a gelen Türk vatandaşları günlük ortalama 250 euro harcama yapıyor. Bölgeden ev almak isteyen Türk vatandaşları da Yunanistan veya başka bir AB ülkesinde kurulu olan bir şirket üzerinden mülk alabiliyor. Yunan emlakçıların sitesinde Dedeağaç ve diğer sınır şehirlerinde binlerce Türkçe emlak ilanı bulunuyor.
