Son yıllarda özellikle İstanbul’da hızla yükselen kiralar, dar ve orta gelirli hanelerin barınma maliyetini belirgin şekilde artırdı. Hükümet, mülkiyeti devlette kalacak bir kiralık konut modeliyle piyasaya uzun vadeli ve düşük maliyetli arz sağlamayı, böylece kira artışlarını sınırlamayı hedefliyor.
Üç yıllık kiralama, sonra yeni hak sahibi
Modelde konutlar üç yıllığına kiralanacak. Sürenin sonunda kira sözleşmesi uzatılmayacak; konut, bakımı yapıldıktan sonra yeni bir hak sahibine tahsis edilecek. Amaç, üç yıllık dönemler halinde daha fazla hanenin sistemden yararlanması.
Kira, piyasa rayicinin yarısı ya da altında
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, kiraların piyasa rayicinin yarısında, hatta bunun da altında belirleneceğini daha önce açıklamıştı. Kurum örnek olarak, bir bölgede kira bedelinin 30 bin lira olması halinde bunun yarısı veya daha düşük bir tutarın esas alınacağını anlatmış; “TOKİ ev sahibi, vatandaşımız TOKİ’nin kiracısı olacak” ifadesini kullanmıştı. Bakan, üç yılın uzatılmayacağını, böylece yeni başvuru sahiplerine de imkân tanınacağını belirtmişti.
Kimler başvurabilecek?
Projeden alt gelir grubunun yararlanması öngörülüyor. Üzerine kayıtlı konutu bulunmayan yurttaşlar ile belirlenecek gelir sınırının altında kalan hanelerin başvurabileceği; memurlar, emekliler, engelli bireyler ve kentsel dönüşüm kapsamında evini boşaltmak zorunda kalan hak sahipleri için kontenjan ayrılmasının planlandığı belirtiliyor. Başvurularda İstanbul’da belirli bir süre ikamet etmiş olma ve hanehalkı geliri gibi ölçütlerin dikkate alınacağı bildirildi.
Hangi ilçelerde olacak?
İstanbul’daki kiralık sosyal konutların Ataşehir, Sancaktepe, Üsküdar, Başakşehir, Gaziosmanpaşa ve Beyoğlu’nda yer alacağı aktarıldı.
25 yıllık plan ve takvim
Aktarılan bilgilere göre kamunun 25 yıllık yol haritasında her yıl 100 bin, toplamda 2,5 milyon dar ve orta gelirli yurttaşın konuta erişiminin desteklenmesi öngörülüyor. Kira artış baskısını dengelemek için ülke genelinde 500 bin kiralık sosyal konut hedefleniyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, başvuruların 14 Eylül’de başlayacağını duyurmuştu. İlk etapta 1071 konut kiraya verilecek. Kura, teslimat ve başvuru koşullarına ilişkin ayrıntıların Bakan Murat Kurum tarafından 10 Eylül Perşembe günü açıklanması bekleniyor.