Şam’daki bir mahkeme, devrik Suriye Cumhurbaşkanı Beşar Esad ile kardeşini, ülkedeki 14 yıl süren ve yaklaşık yarım milyon kişinin ölümüyle sonuçlanan çatışma döneminde işlenen insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları nedeniyle gıyaplarında idam cezasına çarptırdı.
Şam Ceza Mahkemesi, Aralık 2024’te devrilen ve halen Rusya’da sürgünde yaşayan Beşar Esad’ı kasten adam öldürme, işkence ve insanlığa karşı suçlardan suçlu buldu. Mahkeme, yine Rusya’da bulunan kardeşi Mahir Esad’ı da kasten öldürme ve işkence suçlarından gıyabında aynı cezaya mahkûm etti.
“DEVLET KURUMLARINI KULLANDI”
Devlet televizyonundan canlı yayımlanan duruşmada konuşan Yargıç Fahreddin el-Aryan, Beşar Esad’ın savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar işlemek için devlet kurumlarını kullandığını belirtti. SANA haber ajansına yansıyan ifadelerinde yargıç, mahkemenin Esad’ı aralarında çocukların da bulunduğu birden fazla kişiyi kasten öldürme, işkence, keyfi gözaltı ve insanlığa karşı suçlardan mahkûm ederek idam cezasına hükmettiğini kaydetti.
NECİB DURUŞMADA HAZIR BULUNDU
Aynı davada idam cezası alan bir diğer isim, Esad’ın anne tarafından kuzeni Atıf Necib oldu. Esad ve kardeşinden farklı olarak duruşmaya bizzat katılan Necib, 2011’de Dera’da protestoculara yönelik ve ülkedeki ayaklanmayı ardından da iç savaşı tetikleyen sert müdahaleyi yönetmekten suçlu bulundu. Yoğun güvenlik önlemleri altındaki duruşmada Necib, mahkûmiyet kararı okunurken mahkûm kıyafetiyle demir parmaklıklarla çevrili sanık bölümünde ayakta durdu.
DERA’DAKİ OLAYLAR SAVAŞI BAŞLATMIŞTI
Suriye ordusunda tuğgeneral olan Necib, 2011’de Dera’da Siyasi Güvenlik Şubesi’nin başındaydı. Görev yaptığı dönemde, bir okul duvarına hükümet karşıtı yazılar yazan on ikiden fazla genç gözaltına alınıp işkence görmüştü. Bu olay, güvenlik güçlerinin baskıcı uygulamalarına karşı kitlesel protestoların fitilini ateşlemiş; gösterilere yönelik sert müdahale 14 yıl sürecek iç savaşa dönüşmüştü.
REJİMİN SONU VE İADE TALEBİ
Beşar Esad ve kardeşi Mahir, Aralık 2024’te yönetimin çökmesinin ardından Rusya’ya kaçarak siyasi sığınma elde etmişti. Suriye’nin yeni yönetimi, Esadların iade edilmesini Moskova’dan talep etti. Şam’daki Dördüncü Ceza Mahkemesi’nde verilen bu kararlar, Esad ailesinin beş on yıla yakın süren iktidarının 20 ay önce sona ermesinden bu yana Esad’a ya da yakın çevresine yönelik ilk mahkûmiyet oldu. Mahkeme ayrıca Beşar ve Mahir Esad hakkında uluslararası düzeyde arama kararı çıkarılmasına hükmetti.