Associated Press’e konuşan Husi ve Yemenli yetkililer, Moha’nın perşembe günü Husilerin kontrolüne geçtiğini doğruladı. Al Jazeera’nın sahadaki kaynakları, Suudi Arabistan destekli Yemen hükümet güçlerinin kentten tamamen çekildiğini bildirdi.
Al Jazeera muhabiri Yousef Mawry’nin saha kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre Husiler, Moha’nın düşmesinden önce Taiz’in batısındaki El-Vaziyah bölgesinde ilerleyerek Halid bin Velid Askerî Üssü’nü ele geçirdi. Hükümet güçlerinin mevzilerini terk etmesiyle kentteki direniş büyük ölçüde çözüldü.
Aynı kaynaklar Husilerin güneye ilerleyerek Babülmendep’e kadar uzanan kıyı şeridinde kontrol sağladığını öne sürdü; ancak bu iddia bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.
Neden önemli?
Moha, Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlayan Babülmendep Boğazı’na yaklaşık 80 kilometre uzaklıkta. Normal koşullarda dünya mal ticaretinin yaklaşık yüzde 12’si bu güzergâhtan geçiyor. Babülmendep’teki ticari gemi trafiği, Husilerin 2023 sonunda bölgedeki gemilere saldırmaya başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 60 azaldı.
Gelişme, İran’ın ABD ve İsrail ile savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin zaten aksadığı bir döneme denk geldi. Hürmüz’e alternatif arayan Suudi Arabistan’ın petrol sevkiyatlarını Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’na yönlendirmesiyle trafik bu yıl kısa süre artmıştı; Lloyd’s List Intelligence’a göre yeniden yükselen tehdit bu faaliyeti de sınırladı.
Londra merkezli RUSI’den Baraa Shiban, Taiz çevresindeki dağlık arazinin Husilere batı kıyılarını gözetleme imkânı sağladığını belirterek, örgütün İran Devrim Muhafızları’nın Hürmüz’de uyguladığına benzer biçimde denize mayın döşeyerek gemi trafiğini daha tehlikeli hale getirebileceğini söyledi.
Sahadaki durum
Moha sakinleri AP’ye, Husi güçlerinin kentin birçok noktasında görüldüğünü ve çarşıların kapandığını söyledi. Kentteki bir hastanede çalışan üç doktor, tesisin ele geçirilmesinin ardından kaçtıklarını; sivillerin de Aden yönüne hareket ettiğini aktardı.
Husi bağlantılı Al-Masirah televizyonu, Suudi Arabistan güçlerinin Moha Havalimanı’na iki hava saldırısı düzenlediğini öne sürdü; iddia bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı. Husilerin Yüksek Siyasi Konsey Başkanı Mehdi el-Meşat, silah bırakan hükümet askerlerine dokunulmazlık sağlanacağını açıkladı. AP’ye göre hükümet güçleri de Taiz’in batısındaki Husi takviye birliklerine hava saldırısı düzenledi ve sivillere Taiz-Moha güzergâhından uzak durma çağrısı yaptı.
BM uyarısı
BM Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg, gelişmelerin ülkedeki dört yılı aşkın görece sakin dönemin fiilen sona erdiğine işaret ettiğini belirtti. Grundberg, Yemen’in “yeni ve daha tehlikeli bir aşamaya” girdiği uyarısında bulunarak, durum kontrol altına alınmazsa sonuçlarının ülke sınırlarını aşacağını söyledi.