1. Haberler
  2. Gündem
  3. Haaretz’ten 7 Ekim iddiası: “BAE lideri Netanyahu’yu 45 dakika telefonda uyardı”

Haaretz’ten 7 Ekim iddiası: “BAE lideri Netanyahu’yu 45 dakika telefonda uyardı”

İsrail gazetesi Haaretz, 7 Ekim 2023'teki Hamas saldırısı öncesinde İsrail yönetimine birden fazla kanaldan uyarı ulaştığını öne süren kapsamlı bir haber yayımladı.

featured

Gazete, haberi üç üst düzey yabancı kaynağa dayandırdığını, ayrıca İsrail dahil farklı ülkelerden onlarca kişiyle görüştüğünü, ses kayıtları, kurum içi belgeler ve yazışmaları incelediğini belirtti.

Abu Dabi’den gelen telefon

Habere göre BAE Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zaid, saldırıdan yaklaşık bir buçuk hafta önce Abu Dabi’deki Başkanlık Sarayı’ndan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu aradı; görüşme yaklaşık 45 dakika sürdü.

BAE liderinin bu görüşmede Hamas’ın Gazze’deki lideri Yahya Sinvar’ın büyük çaplı bir eyleme hazırlandığı yönünde uyarıda bulunduğu öne sürüldü. Bin Zaid’in olası bir saldırının yalnızca can kaybına yol açmayacağını, bölgesel dengeleri sarsabileceğini ve İbrahim Anlaşmaları’nı tehlikeye atabileceğini düşündüğü aktarıldı.

Görüşmeye tanıklık ettiği belirtilen Filistinli bir danışmanın anlatımına göre BAE lideri, Netanyahu’dan tehdidi ciddiye almasını istedi; ayrıca Gazze’deki ekonomik sorunların hafifletilmesini ve Batı Şeria’daki gerilimin düşürülmesini savundu.

Haberde Netanyahu’nun uyarıya sakin karşılık verdiği, Hamas’ın esas olarak Batı Şeria’da harekete geçmeyi amaçladığını düşündüğünü söylediği ve İsrail’in her senaryoya hazır olduğu güvencesini verdiği öne sürüldü. Bin Zaid’in görüşmenin ayrıntılarını dönemin CIA Direktörü William J. Burns ile de paylaştığı belirtildi.

Gazetenin iddiasına göre Şin Bet Başkanı, Mossad Başkanı ve Genelkurmay Başkanı dahil en üst düzey güvenlik yetkilileri bu görüşmeden haberdar edilmedi.

Gizli müzakereler ve takas pazarlığı

Haaretz, BAE’ye ulaşan istihbaratın arkasında 2023’ün ilk aylarına uzanan gizli temaslar bulunduğunu yazdı. Habere göre İsrail, Netanyahu’nun bilgisi ve onayıyla Hamas ile Gazze’de uzun vadeli bir düzenleme için görüşmeler yürütüyordu. Hamas adına siyasi büro üyesi Gazi Hamad yer alırken, mesajları iletmek üzere üst düzey bir Fetih yetkilisi arabulucu oldu; gazete bu kişiyi kimliğini korumak için kod adla andı.

İlk aşamada Gazze’deki kısıtlamaların azaltılması, gıda ve hammadde girişinin artırılması ve sınır boyunca ticaret bölgeleri kurulması gibi başlıklar ele alındı. 2023 yazında ekonomik konuların büyük ölçüde çözüldüğü, masada kalan kritik başlığın İsrailli tutuklular ve Gazze’deki askerlerin naaşları olduğu belirtildi.

Habere göre Sinvar başlangıçta dört İsraillinin iadesi karşılığında 500 Hamas mensubunun serbest bırakılmasını istedi; bu sayı önce 250’ye, sonra 50’ye indi. Şin Bet’in 20’si müebbet hükümlüsü olmak üzere 30 Filistinlinin salıverilmesini değerlendirdiği, Netanyahu’nun Ağustos 2023 sonlarında bu 30 kişiye onay verdiği öne sürüldü. Sonraki aşamada toplanması gereken bakanlar kurulu komitesinin ise Netanyahu tarafından birden fazla kez ertelendiği iddia edildi.

“Zilzal” mesajı

Eylül 2023 başında Sinvar’ın müzakere ekibiyle temasını aniden kestiği belirtildi. Üst düzey bir Şin Bet yetkilisinin bu dönemi Sinvar’ın radardan kaybolması olarak tanımladığı aktarıldı.

Habere göre Sinvar ardından arabulucu Fetih yetkilisiyle görüşerek İsrail’e iletilmek üzere sert bir mesaj verdi; ilerleme sağlanmaması hâlinde büyük bir sürpriz hazırladığını söyledi ve Arapçada deprem anlamına gelen “zilzal” kelimesini kullandı. İkinci bir görüşmede dozu artırarak sıra dışı bir operasyon hazırladığını, sözlerinin İsrail’e aynen iletilmesini istediği belirtildi.

Uyarı Şin Bet’e ulaştı, farklı yorumlandı

Bilgilerin 15 Eylül’de Şin Bet’e ulaştığı, Şin Bet Başkanı Ronen Bar’ın Netanyahu ile acil telefon görüşmesi talep ettiği ve Sinvar’ın mesajını aktardığı ifade edildi. 17 Eylül’de dönemin Savunma Bakanı Yoav Gallant ile askeri istihbarat temsilcilerinin katıldığı bir toplantı, ardından Mossad ve Ulusal Güvenlik Konseyi temsilcilerinin de bulunduğu bir çalışma toplantısı yapıldı.

Ancak habere göre güvenlik birimleri istihbaratı farklı yorumladı; Sinvar’ın tehdidinin 7 Ekim ölçeğinde bir saldırıdan çok, o dönem Irak’ta tutulan İsrailli araştırmacı Elizabeth Tsurkov üzerinden takas görüşmelerinde elini güçlendirmeye dönük olabileceği değerlendirildi.

İsrail tarafından beklediği tepkinin gelmediğini düşünen bin Zaid’in bunun üzerine eylül sonlarında Netanyahu’yu doğrudan aradığı öne sürüldü. Haaretz’e göre buna rağmen Netanyahu asıl riskin Batı Şeria’da olduğu görüşünü korudu.

Mısır’dan da benzer uyarı iddiası

Haberde aynı dönemde Mısır’dan da uyarı geldiği iddiasına yer verildi. Mısır istihbaratının başındaki General Abbas Kamel’in Netanyahu’nun ofisiyle temas kurarak Hamas’ın olağan dışı ve büyük çaplı bir operasyona hazırlandığını bildirdiği belirtildi. Yedioth Ahronoth yazarı Smadar Perry’nin daha önce aktardığına göre Netanyahu, Mısır tarafına Gazze’deki gelişmelerin kontrol altında olduğunu, asıl sorunun Batı Şeria olduğunu söyledi.

Netanyahu’dan ve İsrail hükümetinden Haaretz’in iddialarına ilişkin bir açıklama yansımadı.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Giriş Yap

Haberiniz ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!