ABD’de kamuoyunda geniş yankı uyandıran bir biyolojik mücadele projesi gündemde. Federal makamların onay vermesi halinde California ve Florida eyaletlerinde milyonlarca sivrisinek doğaya bırakılacak.
Projeye göre gelecek yıldan itibaren her yıl yaklaşık 32 milyon sivrisinek çevreye salınacak. İki yıl sürmesi planlanan uygulama sonunda toplam sayının 64 milyona ulaşacağı belirtiliyor.
AMAÇ HASTALIK TAŞIYAN TÜRLERİ AZALTMAK
Araştırmacılar, sivrisinek kaynaklı hastalıkların yayılmasını önlemek amacıyla özel bir yöntem kullanmayı hedefliyor.
Projede görev alacak erkek sivrisinekler, doğada yaygın olarak bulunan Wolbachia adlı bakteriyi taşıyor. Uzmanlar, erkek sivrisineklerin insanları ısırmadığını ve bu nedenle doğrudan sağlık riski oluşturmadığını belirtiyor.
WOLBACHIA BAKTERİSİ NASIL ÇALIŞIYOR?
Bilim insanlarının geliştirdiği yöntemde, Wolbachia bakterisi taşıyan erkek sivrisinekler doğadaki dişilerle çiftleşiyor.
Bu eşleşme sonucunda bırakılan yumurtalar gelişemiyor ve yeni nesil oluşamıyor. Böylece hedef alınan sivrisinek türünün nüfusunun zamanla azalması amaçlanıyor.
Araştırmacılar, benzer uygulamaların daha önce dünyanın farklı bölgelerinde kullanıldığını ifade ediyor.
SİYASİLERDEN TEPKİ GELDİ
Proje ABD’de bazı siyasetçiler ve çevre grupları tarafından eleştiriliyor.
Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Tim Burchett, milyonlarca böceğin çevreye bırakılmasının doğanın doğal dengesini bozabileceğini savundu.
Burchett, geçmişte farklı türlerin yeni bölgelere taşınmasının ciddi çevresel sorunlara yol açtığını hatırlatarak benzer risklerin göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.
EKOLOJİK ETKİLER TARTIŞILIYOR
Eleştirilerin odağında, uygulamanın uzun vadeli çevresel sonuçlarının tam olarak bilinmemesi yer alıyor.
Sivrisinekler; kuşlar, yarasalar, balıklar ve birçok böcek türü için önemli bir besin kaynağı oluşturuyor. Bazı uzmanlar, hedef türlerde yaşanabilecek hızlı düşüşlerin besin zincirinde beklenmeyen sonuçlar doğurabileceği görüşünde.
Projeyi savunan araştırmacılar ise ekosistemdeki boşluğun diğer türler tarafından doldurulabileceğini ve bu riskin sınırlı olduğunu belirtiyor.
BAKTERİNİN ETKİLERİ DE İNCELENİYOR
Bilim dünyasında tartışılan bir diğer konu ise Wolbachia bakterisinin geniş çaplı kullanımının uzun vadeli etkileri.
Bakteri doğada zaten milyonlarca böcek türünde bulunuyor olsa da, bazı uzmanlar milyonlarca sivrisineğin aynı anda salınmasının ekolojik ve mikrobiyolojik sonuçlarının daha ayrıntılı araştırılması gerektiğini savunuyor.
DİRENÇ GELİŞTİRME İHTİMALİ
Uzmanların dikkat çektiği bir başka konu da hedef sivrisinek türlerinin zaman içinde yönteme karşı direnç geliştirme olasılığı.
Her ne kadar bu ihtimal düşük görülse de, bilim insanları böylesine büyük ölçekli biyolojik müdahalelerde uzun süreli takip ve bağımsız denetimin kritik önem taşıdığını vurguluyor.
Projeyle ilgili nihai kararın federal makamların değerlendirmesinin ardından verilmesi bekleniyor.
