Bağ-Kur kapsamında sigortalı olanlar için emeklilik tablosu, EYT kapsamı dışında kalanlar adına 9 bin prim günü şartıyla oldukça güçleşmiş durumda. Kadınlarda 58, erkeklerde 60 olan yaş sınırı emeklilik yolunu uzatırken; prim eşitleme, tescil mağduriyeti ve ihya düzenlemesi gibi konularda beklentilerin henüz karşılanmaması Bağ-Kur’luları alternatif arayışlara yöneltiyor.
Emeklilikte bilinmeyen yöntemi anlatan SGK Başmüfettişi İsa Karakaş pek çok sigortalının bilmediği, yaş ve yüksek prim şartını devre dışı bırakan malulen emeklilik seçeneğini anlattı. Karakaş, sağlık sorunları yaşayan Bağ-Kur’lular için 9 bin günün bir zorunluluk değil, haklarını bilmeyenler için bir tercih olduğunu belirterek şartları sağlayanları SGK’ya başvurmaya davet etti.
ERKEN EMEKLİLİĞİN ALTIN ANAHTARINI VERDİ
İsa Karakaş Türkiye Gazetesi’ndeki yazısında, malulen emekliliğin sadece SSK’lılara özel olmadığını, Bağ-Kur’luların da bu haktan tam kapasite yararlanabileceğini vurguladı. Karakaş’ın aktardığına göre sürecin temel kuralı, çalışma gücünün veya meslekte kazanma gücünün en az %60 oranında kaybedildiğinin SGK Sağlık Kurulu raporuyla belgelenmesinden geçiyor.
Bu hakkın elde edilebilmesi için üç temel şartın bir arada bulunması gerekiyor: En az 10 yıllık sigortalılık süresi ve toplam 1.800 gün prim ödenmiş olması, ayrıca SGK’ya genel sağlık sigortası dahil hiçbir prim borcunun bulunmaması.
Karakaş, eğer sigortalı başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul ise 10 yıllık sigortalılık süresine bakılmaksızın sadece 1.800 gün primin yeterli olacağını ifade etti.
-
SÜRE VE PRİM: En az 10 yıllık sigortalılık süresi ve toplam 1.800 gün prim.
-
BAKIMA MUHTAÇLIK İSTİSNASI: Eğer sigortalı başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul ise 10 yıllık süreye bakılmaz; sadece 1.800 gün prim yeterlidir.
-
BORÇSUZLUK: SGK’ya genel sağlık sigortası dâhil hiçbir prim borcunun bulunmaması şarttır.
BİLİNMEYEN YÖNTEMİ AÇIKLADI
Başvuru sürecindeki teknik detaylara değinen İsa Karakaş, esnafın en çok düştüğü hatalardan birinin “başvuru için işi bırakma” zorunluluğu sanılması olduğunu belirtti. Maluliyet tespiti için hastaneye sevk istenirken faaliyetin sonlandırılmasına gerek olmadığını, sadece emekli aylığının bağlanması aşamasında iş yerinin kapatılması veya devredilmesinin şart olduğunu açıkladı.
Statü değişikliklerine de dikkat çeken Karakaş, Bağ-Kur ve SSK arasındaki geçişlerde aylığın, tahsis talep tarihindeki son statüye göre bağlanacağını; malullük tespiti kriterleri her iki statüde de aynı olduğu için yeni bir değerlendirme istenmeyeceğini kaydetti. Ancak tahsis talebinden sonra yeniden sigortalı olunması halinde malullük talebinin geçersiz sayılacağını hatırlattı.
Köy ve mahalle muhtarları ile tarım Bağ-Kur’luları için de uyarılarda bulunan Karakaş; muhtarların istifa etmesi, çiftçilerin ise ziraat odası kayıtlarını kapatması veya muafiyet belgesi alması gerektiğini vurguladı.
Emekli maaşının başlangıç tarihinin rapor ve talep ilişkisine göre belirlendiğini belirten Karakaş; rapor talepten önceyse talep tarihini, rapor talepten sonraysa rapor tarihini takip eden ay başının esas alındığını, mahkeme kararıyla malul sayılanlarda ise işi bırakma tarihinin baz alındığını ifade etti.
EMEKLİ AYLIĞI ÖDEMELERİ NE ZAMAN BAŞLATILIR?
Malullük aylığının bağlanacağı tarih, sağlık kurulu raporunun düzenlenme zamanı ile emeklilik başvurusunun yapıldığı tarihin önceliğine göre değişkenlik gösterir:
Emekli maaşının başlangıç tarihi tamamen rapor ve talep tarihine bağlıdır:
- Eğer raporunuz talep tarihinden önceyse, maaşınız talep tarihini izleyen ay başından başlar.
- Eğer raporunuz talepten sonra çıktıysa, maaş başlangıcı rapor tarihini takip eden ay başıdır.
- Mahkeme kararıyla malul sayılanlar için de işi bırakma şartını yerine getirdikleri tarihi izleyen ay başı esas alınır.
