İran’ın bölgedeki askeri gücü olan Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri ticari bir kazanç kapısına dönüştürmeye başladı.
ABD VARLIKLARIYLA ÖDEME ALINMIYOR
Bloomberg tarafından yayınlanan rapora göre, ticari şartlar her gemi için özel olarak müzakere ediliyor ancak ödemelerin ABD finans sisteminin takibinden kaçmak amacıyla kripto varlıklar ya da Çin Yuanı ile yapılması şart koşuluyor.
GEMİLERDEN ULUSAL BAĞLANTILARINI İÇEREN RAPORLAR İSTENİYOR
Sektör kaynaklarına dayandırılan bilgilere göre, IRGC’ye bağlı paravan bir şirket, gemi sahiplerinden geminin özelliklerini ve ulusal bağlantılarını içeren başvuruları topluyor. Bu veriler, geminin ABD veya İsrail gibi “düşman devletlerle” bir bağlantısı olup olmadığını belirlemek için Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri’nin ilgili birimlerine iletiliyor.
VARİL BAŞINA 1 DOLAR
Güvenlik onayı alındıktan sonra, geminin bağlı olduğu ülkenin İran ile olan ilişkilerine göre beş kademeli bir fiyatlandırma tarifesi uygulanıyor. İran’a yakın ülkelerin gemileri en düşük tarifeden yararlanırken, petrol tankerleri için taban fiyatın varil başına yaklaşık 1 dolar, dev tankerler (VLCC) için ise geçiş başına yaklaşık 2 milyon dolar olduğu belirtiliyor.
ŞİFRELİ GEÇİŞ VE REFAKAT SİSTEMİ
Ödeme kripto para veya yuan cinsinden tamamlandığında, IRGC gemiye Hürmüz Boğazı’ndan tek seferlik geçiş hakkı tanıyan özel bir “geçiş kodu” veriyor. Süreç şu şekilde işliyor:
Gemi, boğazın kuzey ucundaki Keşm ve Larak adaları arasındaki kontrol noktasına ulaşıyor.
Geçiş kodu telsiz (VHF) üzerinden İranlı yetkililere iletiliyor.
Kodun doğrulanmasının ardından gemiye, Umman Körfezi’ne çıkana kadar İran güvenlik güçleri refakat ediyor.
ÜLKELER ARASINDA ‘ÜCRETSİZ GEÇİŞ’ PAZARLIĞI
Raporda, bazı ülkelerin kendi bayraklı gemileri için ücretsiz geçiş hakkı kazandığı da vurgulanıyor. Pakistan’ın 20 gemi için izin aldığı, ancak sadece 6 gemiye ihtiyaç duyduğu için geri kalan 14 kontenjanı büyük gemi sahiplerine pazarladığı iddia ediliyor. Çin Dışişleri Bakanlığı ise en az üç geminin geçişi için “ilgili taraflarla” düzenlemeler yapıldığını doğruladı.
BOĞAZDAKİ TRAFİK DEVAM EDİYOR
Danışmanlık firması Windward’a göre, İran kontrolündeki bu rotayı her gün az sayıda gemi kullanıyor. 31 Mart itibarıyla üç geminin giriş, üç geminin ise çıkış yaptığı kaydedildi. Ancak bu sayı, normal trafik hacminin oldukça altında kalıyor. Kpler verilerine göre, Basra Körfezi’nde hala 320’den fazla tanker ve gaz taşıyıcı ile birlikte yaklaşık 2.000 ticari gemi mahsur kalmış durumda.
