Cumhuriyet’in 103. kuruluş yıl dönümü vesilesiyle başkentte hayata geçirilen “Kars’tan Nahçıvan’a Açılan Kapı:Cumhuriyet Haftası’nda Türkiye-Azerbaycan Diplomasisi ve Türk Dünyasının Geleceği” başlıklı kapsamlı uluslararası sempozyum, bölgedeki kritik gelişmeleri masaya yatırdı. Türkiye-Azerbaycan Dostluk İşbirliği ve Dayanışma Vakfı (TADİV) ev sahipliğinde düzenlenen etkinliğe; Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’dan çok sayıda kıdemli diplomat, seçkin akademisyen ile uzman araştırmacı katılım gösterdi. Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) ile ICESCO’nun da destek verdiği bu önemli organizasyonda; iki kardeş ülkenin ikili bağları, Türk dünyasının entegrasyon süreci, Nahçıvan’ın kritik jeopolitik konumu, Zengezur Koridoru’nun açılacak potansiyeli ve bölgesel iş birliği vizyonu derinlemesine ele alındı.
STRATEJİK ORTAKLIĞIN TARİHİ VE JEOPOLİTİK TEMELLERİ
Programın açılış kürsüsüne çıkan TADİV Başkanı Prof. Dr. Aygün Attar, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin sıradan bir kardeşlik bağından ziyade, ortak güvenlik vizyonu ve sağlam stratejik çıkarlar üzerine inşa edildiğini dile getirdi. İki devletin ortaklığının konjonktürel bir tercihten ibaret olmadığının altını çizen Attar, bu birlikteliğin tarihî hafızanın ve jeopolitik gerçekliklerin kaçınılmaz bir sonucu olduğunu kaydetti.
Kültürel ve tarihi yakınlıkların devletleri birbirine yaklaştırdığını ancak bu yakınlığın kalıcı bir güce evrilmesinde siyasi iradenin ve güçlü kurumsal yapıların başat rol oynadığını ifade eden Attar, bu güçlü iradenin geçmişten bugüne her daim korunduğunu bildirdi.
İKİ ÜLKE ARASINDAKİ NİFAK GİRİŞİMLERİ LİDERLERİN SAĞDUYUSUYLA BOŞA ÇIKARILDI
Son zamanlarda iki müttefik ülke arasında yapay ayrışmalar yaratmayı amaçlayan kötü niyetli söylem ve provokasyonlara şahit olduklarını belirten Prof. Dr. Attar, sosyal medya manipülasyonları üzerinden kurgulanan gerilimlerin köklü devlet ilişkilerini sarsamayacağını vurguladı.
Bu hassas dönemde Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın devlet tecrübesi ve feraseti ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in siyasi erdemi ve sağduyusunun krizlerin aşılmasında kilit rol oynadığını belirten Attar,iki liderin ortaya koyduğu kararlı tutum sayesinde müttefiklik ruhunun başarıyla korunduğunun altını çizdi.
DİJİTAL ÇAĞDA DEZENFORMASYONLA MÜCADELE VE MEDYANIN ROLÜ
Konuşmasının bir diğer bölümünde günümüz dünyasında bilgi güvenliğinin ve dijital mecraların önemine dikkat çeken Attar, devletler arası ilişkilerin artık yalnızca diplomatik masalarda değil, dijital kamuoyunda şekillendiğine işaret etti.Bilgi kirliliği ve manipülasyonların uluslararası ilişkiler açısından başlıca güvenlik tehdidi hâline geldiğini aktaran Attar, bu noktada Türk İnternet Medya Birliği’nin (TİMBİR) yürüttüğü faaliyetleri son derece kıymetli bulduğunu ifade etti. Doğru, ilkeli ve sorumlu internet haberciliğinin Türk dünyasının ortak iletişim kapasitesine büyük katkı sunduğunu belirten Attar, sınır güvenliği kadar bilgi alanının güvenilirliğinin de korunması mecburiyetine vurgu yaptı.
GEÇMİŞİN MİRASINDAN GELECEĞİN STRATEJİK MİMARİSİNE
Sempozyumun tarihî arka planına da değinen Attar, 1921 tarihli Kars Antlaşması ile 2009 yılında imzalanan Nahçıvan Anlaşması’nın Türk dünyasının kurumsal ve hukuki temel taşları olduğunu hatırlattı. Karabağ Zaferi’nin ardından Güney Kafkasya’da oluşan yeni jeopolitik tablo sayesinde ulaştırma, enerji ve ticaret koridorlarının ortak refaha dönüştürülmesi için tarihi bir fırsat penceresi aralandığını kaydetti.
BÖLGESEL BAĞLANTI VE TÜRK DÜNYASININ BÜTÜNLEŞMESİ
Sempozyumda söz alan Azerbaycan’ın Ankara Büyükelçiliği temsilcisi Eldar Aliyev ise konuşmasında, Karabağ’ın ardından Türk devletleri arasındaki entegrasyonu derinleştirecek koşulların olgunlaştığına dikkat çekti. Aliyev,özellikle Zengezur Koridoru’nun hayata geçirilmesinin yalnızca bir ulaşım güzergâhı olmadığını, Türk dünyasının ekonomik, lojistik ve siyasi bütünleşmesini kesintisiz kılacak stratejik bir hamle olduğunu dile getirdi.
Beş farklı Türk devletinden akademisyen ve uzmanların katılımıyla üç ayrı oturum halinde sürdürülen sempozyumda; Türkiye-Azerbaycan hattındaki diplomatik mirasın yanı sıra güvenlik, ekonomi, ulaştırma ve kültürel iş birliği alanlarında atılacak gelecekteki adımlar kapsamlı bir şekilde masaya yatırıldı.