ABD Başkanı Donald Trump, perşembe akşamı İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, İran ile birkaç gün içinde bir anlaşma imzalamayı öngördüğünü belirtti.
Kıdemli bir ABD’li yetkilinin aktardığına göre Trump, Netanyahu’ya bunun büyük bir anlaşma olduğunu ve savaşı sonlandırma vaktinin geldiğini ifade etti.
Netanyahu içinbu ateşkes, en büyük korkularının gerçek olması anlamına geliyor. ‘Savaş zamanı Başbakanı’ kimliğine bürünen Netanyahu’yu savaştan sonra son derece kapsamlı ve sonunda hapis cezası bekleyen bir yolsuzluk soruşturması bekliyor.
İsrail halkına “tüm düşmanlarını yok etme’ sözü veren Netanyahu’nun Lübnan’daki katliamlara rağmen Hizbullah’ı yok edememesi ve İsrail ordusunda artan intihar vakaları Netanyahu’nun durumunu daha da vahim bir hale getirdi.
Trump ile görüşmede Netanyahu’nun anlaşmayı engelleyemeyeceğini kabul eder bir tavır sergilediği ve Trump’a, nihai metnin İran’ın nükleer programına yönelik ortak endişeleri gidereceği konusunda güvendiğini söylediği bildirildi.
İsrail seçimlerine dört ay kala yaşanan bu gelişme, Netanyahu’nun muhalifleri tarafından İsrail’i ABD’nin barış şartlarını doğrudan kabul eden bir devlet haline getirmekle suçlanmasına neden oldu. Baskı artıyor, İsrail Başbakanı’nı zor günler bekliyor.
NETANYAHU’NUN FELAKETİ
İsrailli yetkililer kamuoyu önünde Trump’ı eleştirmekten kaçınsa da, kapalı kapılar ardından duyulan sitem dolu sözler medyaya ulaşıyor.
Tel Aviv’in çabalarına rağmen İran’ın Hürmüz Boğazı’nın kontrolü, yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş varlıklarının salınması gibi taahhüdlerle çıkan İran, net karla savaştan sıyrıldı.
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, cuma günü yaptığı açıklamada Trump’ın Amerikan çıkarları doğrultusunda bir anlaşma yürüttüğünü belirterek, İsrail’in İran’ın nükleer programı, füzeleri ve vekil güçleri konusundaki ortak ilkelere sadık kalınmasını beklediğini vurguladı.
Ancak anlaşma taslağında sadece nükleer silah elde edilmemesi yönünde taahhütler yer aldı. Vekil güçler ve füzeler hakkında maddeler anlaşmada yer almadı.
İsrail ise hem dünya kamuoyunda hem de mühimmat depoları açısından zararlı çıktı. ABD’nin Orta Doğu’daki en yakın müttefiki, ABD halkının da desteğini kaybetti.
ABD FİŞİ ÇEKİYOR
Hafta başında İran ile gerilimin tırmandığı sırada Netanyahu’nun enerji ve altyapı tesislerine yönelik büyük saldırılar planladığı, ancak Trump’ın son anda kendisini durdurduğu belirtildi.
Anlaşmanın Lübnan’ı da kapsayan bir ateşkes içermesi, İsrail yönetiminde Hizbullah’a karşı operasyon özgürlüğünün kısıtlanacağı endişesini doğuruyor.
Savunma Bakanı Katz, İsrail’in İran’ın nükleer silah edinmesini önlemek için bağımsız hareket etme yeteneğini koruduğunu ve buna göre hazırlanacağını ifade etti.
Kıdemli bir ABD’li yetkili ise barış sürecine herkesin katılması durumunda İsrail’in de buna dahil olacağına inandıklarını kaydetti.
Diğer yandan, İran medyasında anlaşmanın Tahran’a hemen milyarlarca dolar sağlayacağı yönündeki iddialar üzerine Beyaz Saray, İsrail’e güvence vererek İran’ın kazanımlardan önce yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini iletti.
Savaşın ilan edilen hedeflere ulaşılmadan sonlandırılmasının Netanyahu için stratejik bir darbe olabileceği değerlendiriliyor.
