Odatv’nin aktardığı bilgilere göre, İzmir’in Konak ilçesindeki Gürçeşme Musevi Mezarlığı civarında kaydedilen görüntülerde bir grup Yahudi’nin sokak ortasında zıplayıp eğlenerek kutlama yaptığı görüldü. Sosyal medyada büyük ilgi gören bu hareketlerin ve benzer görüntünün geçmişte farklı ülkelerde de yaşandığı belirtilirken, bu ritüellerin kökeninde derin dini ve kültürel motifler yer alıyor.
Yahudi kültüründe binlerce yıllık dini gelenekler ile diasporada harmanlanan coğrafi unsurların zengin bir yapı oluşturduğu ifade ediliyor. Özellikle Hasidik Yahudilik akımında dansın, manevi bir vecd hali ve Tanrı’ya neşe içinde bağlanmanın (devekut) en güçlü araçlarından biri olarak kabul edildiği vurgulanıyor.
“NA-NACH” HAREKETİ VE GELENEKSEL DANSLAR
İzmir’deki görüntülerde dikkati çeken sokak ortasındaki zıplama eyleminin, genellikle Breslev Hasidik mezhebine bağlı “Na-Nach” grubunun pratikleriyle örtüştüğü ifade ediliyor. Rabbi Nachman’ın “Her zaman mutlu olmak büyük bir sevaptır” öğretisini benimseyen bu grupların, neşeyi yaymak amacıyla kamusal alanlarda müzik eşliğinde coşkuyla zıpladıkları biliniyor.
Haberde ayrıca Yahudi geleneklerinde öne çıkan diğer dans türlerine de değinildi:
- Horah (Çember Dansı): Düğünler, Bar/Bat Mitzvah törenleri ve dini bayramlarda el ele veya omuz omuza tutuşarak oluşturulan kapalı çember dansıdır. Kökeni Balkanlar ve Doğu Avrupa’ya dayanmakla birlikte, 20.yüzyılın başlarında bölgeden göç eden Yahudiler tarafından geleneksel şarkıların ritmine uyarlandı.
- Mitzvah Tantz (Sevap/Emir Dansı): Hasidik düğünlerinde gelinle damadı onurlandırmak amacıyla icra edilen önemli bir ritüeldir. Kadın ve erkeklerin birbirine dokunmasının yasak olduğu inancı gereği bu dans uzun bir mendil veya “Gartel” (dua kuşağı) aracılığıyla gerçekleştirilir; hahamın yaptığı her zıplamanın yeni çifte bereket ve huzur getirdiğine inanılır.
- Freylekh: Yidiş dilinde “neşeli” anlamına gelen, Aşkenaz kültürünün hızlı ve ritmik adımlarla yapılan kutlama dansıdır. Müzik hızlandıkça hareketler sürekli zıplama ve sekmeye dönüşür; çember kurulması ise cemaatin eşitliğini ve Tanrı’nın sonsuzluğunu simgeler.
- Khosidl: Aşkenaz Yahudilerinin geleneksel Yidiş dans kültüründe yer alan, yavaş ve ağırbaşlı başlayıp müzik ilerledikçe coşkulu bir zirveye ulaşan dans formudur.