KATILIMDA REKOR
İsrail Merkez Seçim Komitesi’nin verilerine göre sandıkların kapanmasına iki saat kala katılım, 2022’deki son genel seçimin toplam katılım oranını geride bıraktı. Saat 07.00 ile 20.00 arasında yüzde 77,7’ye ulaşan katılım, 1988’den bu yana aynı saat diliminde görülen en yüksek oran oldu. Bu oran, 2022’ye göre yaklaşık 7 puanlık bir artışa işaret ediyor.
Sandıklar yerel saatle 22.00’de (TSİ 23.00) kapandı ve sayım başladı. Kesin sonuçların, itirazların değerlendirilmesinin ardından en geç 4 Kasım’a kadar açıklanması bekleniyor.
SANDALYE DAĞILIMI
Açılan sandıklara göre Netanyahu’nun partisi Likud 27 sandalye aldı. Netanyahu’yu destekleyen bloktaki Tevrat Yahudiliği Birliği, aşırı sağcı Itamar Ben-Gvir’in Yahudi Gücü partisi ve Shas 7’şer, Dindar Siyonizm ise 6 sandalye kazandı.
Gadi Eisenkot’un liderliğini yaptığı muhalefet bloğu 48 sandalyede kaldı. Eisenkot’un partisi Yashar 21 sandalye alırken, B’yachad 11, Yisrael Beytenu ve Demokratlar 8’er sandalye kazandı.
Muhalefeti koalisyon dışından desteklemesi beklenen Arap partilerinden Filistinlileri temsil eden Ortak Liste 12, Ra’am ise 6 sandalyeye ulaştı.
MECLİS İKİYE BÖLÜNÜYOR
İsrail’in önde gelen yayın kuruluşlarının çoğu meclisin neredeyse eşit biçimde bölüneceğini öngördü. Devlet kanalı KAN 11 ile Kanal 13, iktidar ve muhalefet bloklarına 51’er, Arap partilerine 18 sandalye düşeceğini tahmin etti. Kanal 12 ise iktidar bloğuna 52, muhalefete 49, Arap partilerine 19 sandalye öngördü.
Bu tahminlerin gerçekleşmesi halinde Netanyahu’nun çoğunluk hükümeti kurması mümkün görünmüyor. Bu durumda haftalar sürebilecek koalisyon pazarlıklarının yaşanması ve başbakanlık koltuğunun belirlenmesinde Arap partilerinin kilit rol oynaması bekleniyor.
OLASI SENARYOLAR
İsrail basınında öne çıkan değerlendirmelere göre sağ ve dinci koalisyon, önceki 68 sandalyelik çoğunluğuna kıyasla ciddi kayıp yaşama riskiyle karşı karşıya. İki ana blok dışındaki Arap partilerinin tutumu hükümet kurma hesaplarını değiştirebilir. Hiçbir blok 61 sandalyeye ulaşamazsa süreç haftalar sürebilir ve Netanyahu bu dönemde geçici başbakan olarak görevini sürdürebilir. Hükümet kurulamaması halinde ise yeniden erken seçime gidilmesi gündeme gelebilir.
Şu aşamada Netanyahu’nun iktidarı kesin olarak kaybettiğini ya da muhalefetin hükümeti kuracağını söylemek mümkün değil. Sonuçların 29-30 Ekim civarında netleşmesi, resmi ilanın ise daha sonra yapılması bekleniyor.
EISENKOT’TAN “GÜVENSİZLİK OYU” PAYLAŞIMI
Çıkış anketlerinin ardından X hesabından paylaşım yapan muhalefet lideri Gadi Eisenkot, sonuçları şöyle değerlendirdi:
“Siyonist çoğunluk ve İsrail vatandaşlarının büyük bölümü tarafından Netanyahu’ya ve 7 Ekim hükümetine verilen tam bir güvensizlik oyu.”
Eisenkot, paylaşımının devamında “Eğer nihai sonuçlar bunlar olursa, bu İsrail’in sorumlu Siyonist çoğunluğunun bir zaferidir” ifadesini kullandı. Halkın iradesini hayata geçirmek, Netanyahu hükümetinin yerine geçmek ve zorunlu askerliği herkes için uygulayacak bir Siyonist hükümeti en kısa sürede kurmak için harekete geçeceklerini bildirdi.
Eisenkot ayrıca Netanyahu’yu halkın güvenine ve yetkisine sahip olmayan geçici bir başbakan olarak nitelendirdi, güvenlik kurumlarını da siyasi çıkarların ülke güvenliğinin önüne geçirilmesine yönelik girişimlere karşı dik durmaya çağırdı.
ARAP PARTİLERİ DENKLEMİ
Knesset’te Netanyahu karşıtı bir çoğunluk oluşmasına karşın, Yahudi liderliğindeki dört muhalefet partisinden üçünün Arap partileriyle koalisyon kurmayacaklarını taahhüt etmesi hükümet kurma yolunu zorlaştırıyor.
Eisenkot’un Arap partilerinden birini ya da ikisini koalisyona dahil ederek veya güven oylamasında çekimser kalmalarını sağlayarak bir azınlık hükümeti kurması ihtimal dahilinde. Ancak Eisenkot daha önce hem Ortak Liste hem de Ra’am ile koalisyona sıcak bakmadığını açıklamıştı.
Netanyahu bloğu Arap partileriyle hükümet kurmayı kesin olarak reddederken, Arap partileri de kampanyalarını Netanyahu ve aşırı sağcı müttefiklerini iktidardan uzaklaştırmak üzerine kurmuştu. Yisrael Beytenu lideri Avigdor Liberman ve B’yachad lideri Naftali Bennett de Arap partilerine dayanan bir hükümete katılmayacaklarını bildirdi. İki lider, 2021-2022 döneminde Ra’am’ın da yer aldığı kısa ömürlü bir hükümette görev almıştı.
Sol çizgideki Demokratlar partisinin lideri Yair Golan ise hükümet kurmak için tüm ortaklarla çalışmaya hazır olduklarını açıkladı.