Mehr Haber Ajansı‘nın müzakere sürecine yakın olduğu belirtilen bir kaynağa dayandırdığı habere göre, İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasında üzerinde çalışıldığı iddia edilen mutabakat taslağı taraflara önemli yükümlülükler getiriyor.
İddiaya göre Washington yönetiminin ekonomik yaptırımları kaldırması, İran sınırlarına yakın bölgelerdeki askeri varlığını azaltması, deniz ablukasını sona erdirmesi ve dondurulmuş İran fonlarını serbest bırakması öngörülüyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN 30 GÜNLÜK TAKVİM
Taslakta yer aldığı ileri sürülen maddelere göre, ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasını 30 gün içerisinde kaldırması planlanıyor.
Dünya enerji ticareti açısından kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı‘nın da yine 30 gün içinde yeniden tam kapasiteyle gemi trafiğine açılması öngörülüyor.
Ayrıca petrol ve petrokimya ürünlerinin uluslararası satışına yönelik yaptırımların askıya alınması ve İran’ın yurt dışında bloke edilen mali kaynaklarına erişiminin sağlanması hedefleniyor.
24 MİLYAR DOLARLIK VARLIK SERBEST KALABİLİR
Sızdırıldığı öne sürülen metinde en dikkat çekici başlıklardan biri de İran’ın dondurulmuş mali varlıkları oldu.
İddiaya göre tarafların nükleer faaliyetler konusunda uzlaşması halinde, İran’a ait 24 milyar dolarlık fonun serbest bırakılması gündeme gelecek. Bu miktarın 12 milyar dolarlık bölümünün ise resmi görüşmeler tamamlanmadan önce kullanıma açılabileceği öne sürülüyor.
NÜKLEER DOSYA ÖN PLANDA
Taslak metinde İran’ın, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması kapsamındaki yükümlülüklerini yeniden teyit etmesi gerektiği belirtiliyor.
Nihai anlaşmanın ise yalnızca zenginleştirilmiş uranyum stokları, yaptırımların kaldırılması ve İran ekonomisinin yeniden yapılandırılmasına yönelik program üzerine kurulacağı ifade ediliyor.
FÜZE PROGRAMI MASADA YOK
Haberde dikkat çeken bir diğer unsur ise İran’ın balistik füze programı ile bölgedeki müttefik gruplara verdiği destek konularının müzakere başlıkları arasından çıkarılmış olması.
Batılı ülkelerin uzun süredir eleştirdiği bu iki başlığın, söz konusu taslakta yer almadığı ve görüşmelerin yalnızca nükleer faaliyetler ile ekonomik yaptırımlar çerçevesinde yürütüldüğü ileri sürülüyor.
RESMİ DOĞRULAMA GELMEDİ
Öte yandan basına yansıyan söz konusu mutabakat taslağı ve maddeleri hakkında ne ABD yönetiminden ne de İranlı yetkililerden resmi bir doğrulama yapılmış değil.
Bu nedenle aktarılan maddeler, İran basınında yer alan iddialara dayanıyor ve taraflar tarafından resmen teyit edilmiş bir anlaşma metni niteliği taşımıyor.
