ÖNCE ENFLASYON ZAMMI
İktidara yakın Sabah gazetesinin aktardığına göre ilk aşamada temmuz-aralık dönemindeki enflasyon farkı aylıklara yansıtılacak. Orta Vadeli Program, bütçe hedefleri ve yıl sonu enflasyon tahminleri dikkate alındığında SSK ve Bağ-Kur emeklilerine yüzde 10, memur emeklilerine ise yaklaşık yüzde 8 zam yapılması bekleniyor.
Yüzde 10’luk senaryoya göre 25 bin lira aylık alan bir SSK ya da Bağ-Kur emeklisinin maaşı 27 bin 500 liraya, 30 bin lira alanınki 33 bin liraya, 40 bin lira alanınki ise 44 bin liraya yükselecek.
TABAN AYLIK 26 BİN LİRAYA ÇIKABİLİR
En düşük emekli aylığındaki artış, hükümetin hazırlayacağı yasal düzenlemeyle belirlenecek. Mevcut 23 bin 552 liralık taban aylığa yüzde 10 zam yapılması halinde tutarın yaklaşık 25 bin 907 liraya çıkması ve 26 bin liraya yuvarlanması bekleniyor. Düzenlemenin aralık sonunda ya da Ocak 2027’de Meclis’ten geçmesi gerekiyor.
MEMUR EMEKLİSİNİN HESABI
Memur emeklilerinin artışı toplu sözleşme zammı ve enflasyon farkı üzerinden hesaplanıyor. 2027’nin ilk altı ayı için toplu sözleşme zammı yüzde 5 olarak belirlendi. Yüzde 8’lik senaryoya göre 31 bin 528 lira olan en düşük memur emekli aylığının 34 bin 50 liraya yükselmesi öngörülüyor.
EK ÖDEMEDE ÜÇ KRİTER
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın yürüttüğü çalışmalarda ek ödemenin belirlenmesinde üç temel kriterin esas alınması planlanıyor: emeklinin ödediği prim miktarı, prim gün sayısı ve yaşı.
Bunlara ek olarak emeklinin Emekli Sandığı, SSK ya da Bağ-Kur kapsamında olması, yurt dışından emekli olup olmaması ve çalışmaya devam edip etmemesi gibi özelliklerin de hesaplamada dikkate alınması değerlendiriliyor.
PRİM GÜNÜNE GÖRE BASAMAKLAR
Ek ödeme için üç ya da dört ayrı prim basamağı oluşturulması üzerinde duruluyor. İlk basamağın 3 bin 600 prim gününden başlaması, diğerlerinin ise 4 bin 700 ve 9 bin gün ve üzeri gibi aralıklara ayrılması gündemde. Buna göre prim miktarı ve prim günü arttıkça ek ödeme de yükselecek; her basamak için ayrı bir tutar belirlenecek.
1,1 TRİLYON LİRALIK KAYNAK
Ek ödeme için mevcut ödeneklere ilave olarak 1,1 trilyon lira kaynak ayrılması öngörülüyor. Eşel-mobil destek uygulamasından vazgeçilmesiyle yaklaşık 500 milyar liralık alan açıldığı belirtiliyor. Çalışmalarda ortalama en az yüzde 15 oranında ilave ödeme hesaplanıyor; nihai oran ise ayrılacak kaynağa, kapsama ve kriterlerin uygulanış biçimine göre belirlenecek.
EN DÜŞÜK AYLIK 30 BİN LİRAYA ULAŞABİLİR
Ortalama yüzde 15 ek ödeme senaryosunda, enflasyon zammıyla yaklaşık 26 bin liraya çıkması beklenen en düşük emekli aylığının 29 bin 900 lira ile 30 bin lira arasına yükselebileceği hesaplanıyor. En düşük memur emekli aylığının ise yüzde 8’lik zamla 34 bin 50 liraya, ardından yüzde 15’lik ek ödemeyle 39 bin 158 liraya ulaşabileceği öngörülüyor.
VATANDAŞLIK MAAŞI AYRI PAKETTE
Kamuoyunda vatandaşlık maaşı olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD), emekliye ek ödeme paketinden ayrı yürütülüyor. AK Parti kaynaklarına göre Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın hazırladığı çalışma kapsamında il ve hane bazında gelir haritası çıkarılıyor. İlk belirlemelere göre 2,5 milyon haneye toplam 1,35 trilyon lira destek verilmesi planlanıyor.
Bu destekten 23 bin 552 lira ve altında aylık alan emekliler ile asgari ücretlilerin de yararlanabilmesi öngörülüyor. Yardım tutarının, aylık asgari ücretin üçte biri olan 9 bin 358 lira düzeyinde olması planlanırken desteklerin konut, elektrik, doğal gaz, barınma, yakacak, çocuk, kira, fatura ve gıda gibi kalemlerde verilmesi değerlendiriliyor.
EŞİTLİK İLKESİ TARTIŞMASI
Ek ödemenin tüm emekliler için aynı oranda belirlenmemesinin eşitlik ilkesine aykırı olup olmayacağı da gündeme geldi. AK Parti kaynakları, emekli aylıklarının zaten yaş, prim miktarı ve prim süresine göre belirlendiğini, bu nedenle farklı tutarlarda ek ödeme yapılmasının anayasal sorun oluşturmayacağını savundu. Kaynaklar, daha uzun süre ve daha yüksek prim ödeyenlerin daha fazla ek ödeme almasının hakkaniyete uygun olacağını belirtti.