Suriye’nin kuzeybatısında, Türkiye sınırının yaklaşık 70 kilometre doğusunda bulunan Ebu Zuhur Hava Üssü, 18 Ağustos’un ilk saatlerinde İsrail savaş uçaklarının saldırısına uğramıştı. Saldırının ardından yeni ayrıntılar gündeme geldi. İsrail uçaklarının üsteki eski Suriye uçaklarını hedef almayıp doğrudan pist, binalar ve onarım çalışmalarında kullanılan depolama alanlarını vurması dikkat çekerken, saldırıdan yalnızca birkaç saat önce üste bir Türk askeri heyetinin bulunduğu öğrenildi.
HEYET SALDIRIDAN HEMEN ÖNCE ÜSTEYDİ
İç savaş döneminde ağır hasar gören ve uzun süredir kullanılmayan Ebu Zuhur Hava Üssü’nün yeniden faal hale getirilmesi için yürütülen çalışmaları incelemek üzere Türk askeri heyeti 17 Ağustos’ta bölgeye gitti. Heyet, pist ve diğer tesislerdeki çalışmaları yerinde gördükten sonra üsten ayrıldı. Saatler sonra, 18 Ağustos günü saat 02.50 sıralarında İsrail savaş uçakları bölgeye hava saldırısı düzenledi.
Saldırıda, üsteki Rusya döneminden kalma iki Su-22 savaş uçağı, L-39 eğitim uçakları ve kullanılamaz haldeki helikopterler yerine doğrudan altyapı hedef alındı. Pistin yanı sıra şantiye ve depolama alanları da bombardımandan etkilendi. Böylece Türkiye’nin yürüttüğü onarım süreci yeniden sekteye uğradı.
İSRAİL’İN GEREKÇESİ
İsrail yönetimi saldırının ardından, Suriye’nin Ebu Zuhur’da kendisi açısından tehdit oluşturabilecek unsurlar konuşlandırdığını öne sürdü. Başbakan Binyamin Netanyahu’nun ofisinden yapılan açıklamada, Suriye’nin Türk askerlerinin üste konuşlanmasına izin vererek İsrail’le güvenlik alanında uzlaşıldığı iddia edilen statükoyu ihlal etmenin eşiğinde olduğu savunuldu. İsrail’in gerekçeleri arasında Suriye’de İran yanlısı “vekil güçlerin” bulunduğu iddiası da yer aldı.
Ancak Ebu Zuhur, İsrail sınırına yakın bir konumda bulunmuyor. Üssün İdlib ile Halep arasında yer aldığı ve yeniden faaliyete geçse dahi doğrudan İsrail’e tehdit oluşturacak bir noktada olmadığı belirtildi.
ABD’DEN “GEREKSİZ TIRMANDIRMA” TEPKİSİ
Saldırıya en dikkat çekici tepkilerden biri ABD’den geldi. ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye ile Irak özel temsilcisi Tom Barrack, büyükelçilik hesabından yaptığı açıklamada Şam yönetiminin “vekil güçlere” izin vermediğini ve saldırgan bir tutum izlemediğini belirtti. Barrack, Suriye’nin İsrail’le gerilimi azaltmayı tercih ettiğini vurgulayarak saldırıyı “gereksiz bir tırmandırma” olarak değerlendirdi.
Barrack, Reuters’a yaptığı açıklamada ise Türkiye’nin saldırı konusunda önceden uyarılmadığını, İsrail uçaklarının Türkiye yönünde ilerlediğinin gözlendiğini ve bu nedenle Ankara’nın karşılık hazırlama gerekçesi bulunduğunu söyledi. Barrack, İsrail ile Türkiye ve Suriye arasında doğrudan askeri çatışmaya hızla dönüşebilecek gerçek bir risk yaşandığını ifade etti.
ANKARA UÇAKLARI KALKIŞTAN İTİBAREN İZLEDİ
Saldırı sırasında Ankara’da da hareketlilik yaşandı. Milli Savunma Bakanlığı’na bağlı hava savunma radarlarının İsrail savaş uçaklarını kalkışlarından itibaren takip ettiği, uçakların kuzeye, Türkiye sınırına doğru yönelmelerinin izlendiği aktarıldı.
İsrail tarafından ABD üzerinden Türkiye’ye herhangi bir bildirim yapılmadı. Oysa 2025’te Azerbaycan’ın arabuluculuğuyla Türkiye ile İsrail arasında Suriye hava sahasındaki olası karşılaşmaları önlemeye yönelik bir çatışmasızlık mekanizması kurulmuştu. Bu nedenle İsrail uçaklarının uyarı yapmadan Türkiye sınırına yakın bir noktaya kadar gelmesi Ankara açısından ayrıca dikkat çekici bulundu.
ERDOĞAN-TRUMP GÖRÜŞMESİ
Saldırıdan birkaç saat önce Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ile telefonda görüştü. Erdoğan’ın görüşmede İsrail’in durdurulmasını istediği bildirildi. Erdoğan, bir gün önceki açıklamasında Türkiye’nin İsrail’in kışkırtmalarına kapılmayacağını, savaş istemediklerini ancak savaştan da kaçınmayacaklarını söylemişti.
SURİYE DIŞİŞLERİ BAKANI TÜRKİYE’DEYDİ
Gerilimin yaşandığı saatlerde Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani de Türkiye’de bulunuyordu. Şeybani, 17 Ağustos’ta İstanbul’da Tom Barrack ile bir araya gelmiş; görüşmede Suriye’nin yeniden inşası, ekonomik kalkınması ve uluslararası toplumla bütünleşmesi ele alınmıştı. Bu temasın hemen ardından Ebu Zuhur’daki altyapının hedef alınması, yeniden inşa sürecine dair diplomatik ve askeri trafiğin ortasında yeni bir kriz yarattı.
BAYRAKTAROĞLU’NDAN PEŞ PEŞE GÖRÜŞMELER
Saldırının ardından Türkiye’nin askeri diplomasi trafiği hızlandı. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine ile telefonda görüştü; TSK açıklamasına göre görüşmede ikili ilişkiler ve bölgesel gelişmeler ele alındı. Bayraktaroğlu ardından Suudi Arabistan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fayyadh Bin Hamed Al-Ruwaili ve Katarlı mevkidaşı Korgeneral Jassim Bin Mohammed Al-Mannai ile de görüştü. Milli Savunma Bakanlığı, her iki görüşmede de bölgedeki son gelişmelerin değerlendirildiğini açıkladı.
YUNANİSTAN’DAN İSRAİL’E ZİYARET
Türkiye’nin temasları sürerken Yunanistan’dan İsrail’e askeri bir ziyaret gerçekleşti. Yunanistan Genelkurmay Başkanı General Dimitrios Houpis ve beraberindeki heyet, İsrailli yetkililerle bir araya geldi. Houpis’in İsrail Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir ile görüştüğü belirtilirken, Yunanistan Savunma Bakanlığı iki ülke arasındaki askeri ilişkilerin stratejik önemine dikkat çekti.
ANKARA VE ŞAM’DAN KINAMA
Saldırının ardından Ankara ve Şam’dan peş peşe açıklamalar geldi. Türkiye Dışişleri Bakanlığı, İsrail’in Suriye’nin toprak bütünlüğünü ve birliğini ihlal ettiğini belirterek saldırıyı kınadı; ülkenin altyapısının ve savunma kapasitesinin hedef alınmasının kabul edilemez olduğunu bildirdi. Ankara ayrıca Türkiye’nin Ebu Zuhur’a asker konuşlandıracağı yönündeki İsrail kaynaklı iddiaları yalanladı.
Böylece Ebu Zuhur’daki saldırı, tek bir hava üssünün vurulmasıyla sınırlı kalmadı; Türkiye ile İsrail arasında doğrudan askeri karşılaşma riskini yeniden gündeme taşıdı.