1919’DAN BUGÜNE KISALAN MESAİ
Türkiye gazetesi yazarı İsa Karakaş’ın aktardığı bilgilere göre Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) 1919’da günde 8, haftada 48 saatlik ilk uluslararası standardı belirledi; 1935’te ise 40 saatlik çalışma hedefini benimsedi. Fransa 1936’da ve 1998-2000 arasındaki reformlarla süreyi 35 saate kadar düşürdü. ABD 1938’de kabul ettiği Adil Çalışma Standartları Yasası ile 40 saatlik sınırı mevzuatına ekledi. İzlanda 2015-2019 arasında 35-36 saatlik deneme uygulamaları yaparken Kolombiya, Şili, Meksika ve Brezilya da kademeli ya da anayasal düzenlemelerle mesaiyi 40 saat ve altına çekti.
TÜRKİYE’DE KANUNİ SINIR 45 SAAT
4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. maddesine göre Türkiye’de haftalık çalışma süresi en fazla 45 saat. Bu süre, haftada 6 gün çalışılan iş yerlerinde günde 7,5 saat, 5 gün çalışılan iş yerlerinde ise günde 9 saat olarak uygulanıyor.
ÜLKELERE GÖRE HAFTALIK ÇALIŞMA SÜRELERİ
Avrupa Birliği genelinde haftalık çalışma süresi 35-40 saat, İzlanda’da 35-36 saat, Avustralya’da 38 saat, Japonya, Güney Kore, Şili ve Brezilya’da 40 saat, Türkiye’de ise 45 saat.
VERİMLİLİK TARTIŞMASI
Çalışma süresinin kısaltılmasını savunanlar, uzun mesainin kronik yorgunluk, stres ve iş kazalarına yol açtığını vurguluyor. İzlanda ve Fransa’daki uygulamaların, çalışma süresi azaldıkça iş hatalarının ve hastalık izinlerinin düştüğünü, üretim kalitesinin ise yükseldiğini gösterdiği belirtiliyor. Teknoloji ve yapay zekânın iş süreçlerini hızlandırmasıyla mesainin yeniden düzenlenmesinin genç ve kadın istihdamına da katkı sağlayabileceği ifade ediliyor. Ücret kesintisi olmadan haftalık sürenin 40 saate indirilmesi ve iki günlük hafta sonu izninin yasal güvenceye alınması, sosyal diyalog içinde kademeli uygulanabilecek bir reform önerisi olarak öne çıkıyor.