Eskişehir’deki Doruk Madencilik, 2022’de TMSF tarafından Yıldızlar SSS Holding’e devredildi. İşçilerin aktardığına göre bu tarihten itibaren çok sayıda madenci dönem dönem ücretsiz izne çıkarıldı, çalışmayı sürdürenlerin maaşları ise yıllarca düzenli ödenmedi. İlk büyük eylem 2023’te yapıldı; birikmiş maaş ve tazminatını alamadan işten ayrılanlar da bu yılın nisan ayında hızlanan eylemlere katılıyor.
Türkiye Maden-İş Sendikası’na bağlı işçilerle bugün görüşen holding sahibi Sebahattin Yıldız, canlı yayında gün içinde tüm ücretlerin ödeneceğini söyledi. İşçilerin aktardığına göre bugün 71 madenciye alacaklarının bir bölümü ödendi; Yıldız ise kalan ödemeleri 21 Ağustos’a kadar yapacağını belirtiyor.
“KİRAMI ÖDEYEMEDİM, EMEKLİ BABAMDAN PARA İSTEDİM”
Bugün ödeme yapılan 71 madenciden biri olan Murat Kaya, bakanlık sürecinin 45 gün boyunca sonuç vermediğini söyledi. Tazminatı ve haziran maaşı yatırılmasına rağmen ihbar tazminatı ile ücretsiz izin alacaklarını hâlâ alamadığını belirten Kaya, arkadaşları arasında icralık olanların, evini ya da eşini kaybedenlerin bulunduğunu anlattı. Kirasını ödeyemediği için köydeki emekli babasından borç istediğini, çocuklarının okul malzemelerini müdürün karşıladığını aktaran Kaya, şirket önünde kendilerini zincirlediklerinde polisin zincirleri kesip gözaltına aldığını, 2023’teki madene kapanma eyleminde fenalaşıp hastaneye kaldırıldığını söyledi. Kaya, “Devleti kendi yanımızda hissedemiyoruz” dedi.
“KIZIM BİSİKLET İSTİYOR, ALAMIYORUM”
2024’te emekli olan ve o tarihten beri kıdem tazminatını bekleyen Erhan Kartaltepe, eylemlerin ardından 2024’te belirlenen tazminatının ödendiğini, ancak iki yılda enflasyon nedeniyle yaklaşık 400 bin lira kaybı olduğunu söyledi. Kızına bisiklet alamadığını, çocukları uyusun diye eve geç gitmeye çalıştığını anlatan Kartaltepe, “çocuklarımıza karşı çektiğimiz vicdan azabını kelimelere sığdıramıyorum” dedi. Aralarında göçük altında kalmış, belinde dört disk sorunu bulunan arkadaşları olduğunu belirten Kartaltepe, hakkını almadan Ankara’dan ayrılmayacağını vurguladı.
“ŞİRKETİN DEVLETTEN BÜYÜK OLDUĞUNU GÖRDÜK”
2024’te yaklaşık 700 bin liralık tazminat alacağını geride bırakarak başka bir iş yerinde çalışmaya başlayan Recep Kayabaşılı ise kendi alacakları ödenmiş olmasına rağmen 580 madenci hakkını alana dek Ankara’dan gitmeyeceğini söyledi. Arabasını, eşinin altınlarını, hatta çocuğunun bisikletini satmak zorunda kalan arkadaşları olduğunu anlatan Kayabaşılı, bir şarkı sözüne atıfla “Türkiye’de adalet kirli bir atlet” dedi ve adaletin yalnızca varlıklı kesim için işlediğini savundu. Sekiz yıl yer altında çalıştığını belirten Kayabaşılı, sürecin kendilerine “şirketin devletten büyük olduğunu” gösterdiğini öne sürdü; müdahaleler sırasında bazı polislerin üzüldüğünü, birinin “benim babam da madenci” diyerek ağladığını aktardı.
“PATRONA DEĞİL, BAKANLARA GÜVENMİŞTİK”
Haziranda Enerji Bakanlığı ile Çalışma Bakanlığı garantörlüğünde imzalanan protokole güvenerek işten ayrıldığını belirten Mehmet Eken, bugünkü ödemelerle alacaklarının tamamını aldı; ancak 580 madencinin mağduriyeti bitene kadar eylemlere katılacağını söyledi. 2022’den bu yana maaşların bir ay yattığını, ertesi ay yatmadığını, kimi zaman yarım ödendiğini anlatan Eken, üst üste beş ay düzenli maaş aldığını hatırlamadığını belirtti. Ailesinin desteği olmasa ayakta kalamayacağını söyleyen Eken, 15 yıllık emeğini istediğini vurgulayarak patrona değil bakanların sözüne güvendiklerini ifade etti.
NE OLMUŞTU?
Doruk Madencilik işçileri, ödenmeyen maaş ve tazminatları için aylardır eylemde. 13 Nisan’da Eskişehir’den Ankara’ya yürüyen işçiler açlık grevi yaptı, çok kez gözaltına alındı. 28 Nisan’da işçi temsilcileri İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ile görüştü; Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Enerji ve Tabii Kaynaklar ile İçişleri bakanlıkları kalan ödemelerin 15 gün içinde yapılacağını garanti etti, ancak bu söz tutulmadı.
Madenciler 1 Haziran’da yeniden Ankara yoluna çıktı, Beypazarı’nda yürüyüşleri engellendi. 15-16 Haziran’da Çalışma Bakanlığı arabuluculuğunda yapılan müzakerelerde yaklaşık 600 işçinin kıdem tazminatı ve yasal alacaklarının 23 Temmuz’da ödenmesi taahhüt edildi; bu tarihte de ödeme yapılmadı. İşçiler Yıldızlar SSS Holding önünde oturma eylemi başlattı, eylemlerini Enerji ve Çalışma bakanlıkları önünde sürdürdü. Süreç boyunca yüzlerce işçi gözaltına alındı. Ankara Valiliği 11 Ağustos’ta kentte 15 günlük eylem yasağı ilan etti. Holding sahibi Sebahattin Yıldız ise bugün canlı yayında ücretlerin yatırılacağını açıkladı.