Kamu finansmanına dair Temmuz 2026 raporu, finans yönetiminin dengelerinde ciddi bir bozulmaya işaret ediyor. Resmi verilere dayanarak hazırlanan tabloya göre, Temmuz ayında devlet bütçesinin harcama kanadı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 60 oranında genişleyerek 1 trilyon 790 milyar 502 milyon lira sınırına dayandı. Buna karşılık kamu gelirlerindeki artış hızı yüzde 28,8’de kalarak 1 trilyon 412 milyar 397 milyon lira seviyesinde kaldı. Gelir ile gider arasındaki bu dengesizlik, yalnızca bir ayda 378 milyar 105 milyon liralık negatif bir bakiye çıkardı.
FAİZ HESABI FAZLA VERMEKTEN AÇIĞA GEÇTİ
Faiz ödemeleri dışarıda tutulduğunda dahi tablonun olumsuza evrildiği gözlendi. Önceki yılın Temmuz ayında 110 milyar lirayı aşan faiz dışı fazla veren bütçe dengesi, bu yılın aynı ayında 51 milyar 341 milyon liralık faiz dışı açık ile karşı karşıya kaldı. Faiz hariç tutulan bütçe maliyetleri yıllık bazda yüzde 48,4 oranında artış kaydederek 1 trilyon 463 milyar lirayı aştı.
FAİZ ÖDEMELERİNDE YÜZDE 142’LİK SIÇRAMA
Hazine’nin sırtındaki borçlanma maliyetlerindeki sıçrama rapordaki en dikkat çekici verilerden biri oldu. Temmuz ayında ödenen faiz tutarı geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 142,8 yükselerek 326,8 milyar liraya fırladı. Yılın Ocak-Temmuz dönemindeki toplam faiz yükü ise yüzde 43,7 oranında tırmanarak 1 trilyon 791 milyar lira olarak kayıtlara geçti.
PERSONEL VE TRANSFER HARCAMALARI REKORA KOŞUYOR
Kamu idaresinin rutin gider kalemlerindeki ivme de sürdü. Temmuz ayında kamu personeline yapılan ödemeler yüzde 43,3 yükselerek 461,5 milyar lirayı aşarken; sosyal güvenlik kurumlarına aktarılan prim katkısı 55,6 milyar liraya ulaştı. Devletin ürün ve hizmet tedariki harcamaları 113,9 milyar lira, cari transfer ödemeleri ise yüzde 57,2 artış göstererek 611,4 milyar liraya yükseldi.
KURUMLAR VERGİSİ DÜŞTÜ, DOLAYLI VERGİLER BÜTÇEYİ OMUZLADI
Devletin ana gelir kapısı olan vergi tahsilatları Temmuz ayında yüzde 30’luk yükselişle 1 trilyon 234 milyar 842 milyon lira seviyesinde gerçekleşti. Vatandaştan toplanan gelir vergisi yüzde 47,9, yurt içi KDV yüzde 46,2, damga vergisi yüzde 49,5 ve harç tahsilatları yüzde 46,7 oranında arttı. ÖTV kalemindeki artış yüzde 5,1 ile sınırlı kalırken, şirketlerin ödediği kurumlar vergisi tahsilatında yüzde 69,8 gibi sert bir gerileme yaşandı.
YILLIK ÖDENEĞİN YARISINDAN FAZLASI İLK 7 AYDA TÜKETİLDİ
Ocak-Temmuz sürecini kapsayan 7 aylık toplu tablo incelediğinde, merkezi yönetimin toplam harcaması 10 trilyon 520 milyar liranın üzerine çıktı. Bu durum, 2026 yılı için belirlenen 18,9 trilyon liralık bütçe tavanının henüz yılın ilk 7 ayında yüzde 55,4’ünün kullanıldığını ortaya koydu. Aynı 7 aylık periyotta toplam bütçe gelirleri 9,1 trilyon lira, vergi gelirleri ise 7,8 trilyon lira seviyesinde gerçekleşti.