Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), suç mağduriyetleri ve toplumun güvenlik algısına ilişkin ilk geniş kapsamlı araştırmasının sonuçlarını yayımladı.
15 yaş ve üzerindeki 18 bin 378 kişiyle bilgisayar destekli yüz yüze görüşmelerle hazırlanan araştırma, vatandaşların suç karşısındaki davranışlarını ve korunma yöntemlerini ortaya koydu.
Araştırmaya göre vatandaşların ev güvenliği için en çok tercih ettiği önlem zırhlı ya da çelik kapı oldu.
Hanehalklarının aldığı güvenlik önlemleri şöyle sıralandı:
- Zırhlı / Çelik kapı: yüzde 70,7
- Güvenlik kamerası: yüzde 35,5
- Pencerelerde panjur veya korkuluk: yüzde 28,0
- Biber gazı / elektro şok cihazı: yüzde 5,5
- Bekçi köpeği: yüzde 4,8
- Hırsız alarmı: yüzde 4,7
KENT VE KIR ARASINDA GÜVENLİK FARKI
Araştırmada kent ve kırsal bölgeler arasındaki güvenlik tercihlerinde belirgin farklar da dikkat çekti.
Kırsal alanlarda ateşli silah bulundurma ve bekçi köpeği gibi yöntemler daha yaygınken, büyük şehirlerde çelik kapı, güvenlik kamerası, alarm sistemleri, özel kilitler ve kişisel savunma ekipmanlarının daha fazla tercih edildiği görüldü.
Bu tablo, güvenlik algısının yaşanılan çevreye göre değiştiğini ortaya koydu.
EN YAYGIN SUÇ TACİZ VE BİLİŞİM SUÇLARI
TÜİK verilerine göre son bir yılda vatandaşların en sık karşılaştığı suç türleri de belirlendi.
Buna göre en yaygın suç türleri şu şekilde sıralandı:
- Cinsel olmayan taciz (ısrarlı takip, sözlü taciz vb.): yüzde 4,6
- Bilişim suçları (hesap çalma, kredi kartı kopyalama vb.): yüzde 3,5
- Tüketici dolandırıcılığı: yüzde 2,8
En düşük yaygınlık oranına sahip suçlar ise şu şekilde kaydedildi:
- Yağma (gasp): yüzde 0,1
- Araç hırsızlığı: yüzde 0,2
- Araçtan kişisel eşya çalınması: yüzde 0,6
SUÇA GÖRE ŞİKAYET EĞİLİMİ DEĞİŞİYOR
Araştırmanın dikkat çeken başlıklarından biri de vatandaşların suç sonrası resmi kurumlara başvurma eğilimleri oldu.
Vatandaşların suç türüne göre çok farklı refleksler gösterdiği görüldü.
Resmi makamlara en çok bildirilen suçlar arasında araç hırsızlığı ilk sırada yer aldı.
Şikayet oranları şöyle oldu:
- Araç hırsızlığı: yüzde 81,3
- Motosiklet hırsızlığı: yüzde 68,4
- Saldırı / yaralanma: yüzde 53,3
RÜŞVET VE TACİZDE ŞİKAYET ORANI DİPTE
Araştırmada en dikkat çeken verilerden biri ise bazı suçlarda resmi şikayet oranlarının son derece düşük olması oldu.
Vatandaşların uğradığı rüşvet olaylarının yalnızca yüzde 5,1’inin resmi mercilere bildirildiği ortaya çıktı.
En az şikayet edilen diğer suçlar ise şöyle sıralandı:
- Cinsel taciz: yüzde 11,0
- Cinsel olmayan taciz: yüzde 14,7
Bu veriler, özellikle taciz ve rüşvet gibi suçlarda mağdurların önemli bölümünün resmi başvuru yapmadığını gösterdi.
Araştırma, toplumdaki güvenlik kaygısının yalnızca suç oranlarıyla değil, adalet sistemine duyulan güven ve şikayet davranışlarıyla da doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koydu.
