Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Deprem Teknolojileri Enstitüsü’nden Dr. Öğr. Üyesi Yasemin Korkusuz Öztürk tarafından yürütülen araştırmada, Ana Marmara Fayı üzerinde meydana gelebilecek 100’den fazla olası deprem senaryosu üç boyutlu dinamik modellerle analiz edildi.
Çalışmada, Marmara Denizi içindeki fay segmentlerinin olası davranışları ve kırılma süreçleri değerlendirildi.
“DEPREMİ DURDURACAK GÜÇLÜ BİR BARİYER GÖRÜNMÜYOR”
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, Marmara’daki fay geometrisinin büyük bir depremi durdurabilecek doğal bir engel oluşturmaması oldu.
Modellemelere göre Ana Marmara Fayı üzerindeki herhangi bir segmentte başlayacak bir kırılma, batıda Ganos Fayı’na kadar, doğuda ise 1999 İzmit Depremi’nin kırdığı bölgenin batı ucuna kadar ilerleyebilir.
Uzmanlar, bu durumun Marmara boyunca zincirleme kırılma ihtimalini gündeme getirdiğini belirtiyor.
AVCILAR AÇIKLARINDAKİ FAY DAHA KRİTİK GÖRÜLÜYOR
Araştırmada Avcılar açıklarındaki fay segmentinin, Adalar Fayı’na kıyasla kırılmaya daha yatkın olduğu sonucuna da ulaşıldı.
Öztürk, Adalar Fayı’nın belirli ölçüde doğal bariyer görevi görebileceğini ancak Avcılar açıklarındaki bölümün daha yüksek risk taşıdığını ifade etti.
Araştırmada, 23 Nisan 2025 depremi sonrasında stres aktarımının yoğunlaştığı bölgede daha sonra meydana gelen 5 büyüklüğündeki depremin de bu bulguları desteklediği belirtildi.
“BEKLENEN DEPREM 7.4’Ü AŞMAYABİLİR”
Çalışmanın dikkat çeken bir diğer sonucu ise olası depremin büyüklüğüne ilişkin oldu.
Araştırmaya göre fay üzerinde biriken gerinimin sınırlı olması, bazı bölgelerde yavaş sürüklenmelerin görülmesi ve fayın yüzey alanının belirli sınırlar içinde kalması nedeniyle meydana gelebilecek depremin moment büyüklüğünün 7.4’ü aşmayabileceği değerlendiriliyor.
İKİ AYRI DEPREM SENARYOSU DA MASADA
Simülasyonlar, Marmara’da tek bir büyük deprem yerine 7 büyüklüğünün altında iki ayrı depremin yaşanabileceği ihtimalini de ortaya koydu.
Araştırmada özellikle Adalar Fayı’nın geçmişte hangi tarihte kırıldığına ilişkin farklı senaryolar üzerinden analizler yapıldığı belirtilirken, bazı modellerde Avcılar açıklarında başlayacak bir depremin Adalar Fayı’na ilerlemeden sona erebileceği ve burada yeni stres birikimine yol açabileceği ifade edildi.
İSTANBUL’UN GÜNEY KIYILARI DAHA FAZLA ETKİLENEBİLİR
Araştırma sonuçlarına göre deprem sırasında oluşabilecek maksimum yer hareketleri İstanbul’un her iki yakasındaki güney kıyı bölgelerinde daha yüksek seviyelerde hissedilebilir.
Özellikle Avcılar, Küçükçekmece ve Büyükçekmece gibi alüvyon ve yumuşak zemin yapısına sahip bölgelerde sarsıntının daha şiddetli hissedilebileceği belirtiliyor.
Uzmanlar, “zemin büyütmesi” olarak adlandırılan etkinin bu bölgelerde hasar riskini artırabileceğine dikkat çekiyor.
TSUNAMİ UYARISI DA YAPILDI
Araştırmada Marmara Denizi’nde geçmişte meydana gelen büyük depremlerin tsunami oluşturduğunu gösteren tarihi kayıtların bulunduğu da hatırlatıldı.
Bu nedenle olası büyük bir deprem sonrasında vatandaşların kıyı bölgelerinden uzaklaşması ve belirlenen tsunami tahliye alanlarına yönelmesi gerektiği vurgulandı.
Öztürk, özellikle 23 Nisan 2025 depreminden sonra bazı vatandaşların sahillere yöneldiğinin gözlemlendiğini belirterek deprem ve tsunami farkındalığının artırılmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.
