Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni ithalat rejimi düzenlemesiyle birlikte ithalatta ilave gümrük vergisi oranları dikkate değer ölçüde artırıldı. Yeni kararla birlikte gözetim tebliği kapsamındaki ürün grubu sayısı 192’den 284’e tırmandı. Başta otomotiv ve yedek parça sektörü olmak üzere, elektrik-elektronik, lityum bataryalar, endüstriyel makineler, beyaz eşya bileşenleri, plastik ve metal mamuller gibi çok geniş bir yelpazedeki ürünlere yüzde 30’u bulan ek gümrük vergileri getirildi. Ancak Türkiye’deki sanayi üretiminin yaklaşık yüzde 73 gibi ezici bir oranının ithal ara mallara dayalı olması, kararın olumlu etkilerinden ziyade risklerini ön plana çıkarıyor.
YANLIŞ STRATEJİ İHRACATIMIZI DA VURABİLİR
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan DIŞYÖNDER Başkanı Dr. Hakan Çınar, mevcut tedbirlerin yerli sanayiyi geliştirmekten ziyade üreticilerin mevcut yüksek maliyetlerini daha da tırmandıracağına işaret etti. Türkiye’nin hammadde ve ara mal ithalatının haziran ayında 25 milyar dolar barajını aştığını hatırlatan Çınar, gümrük vergilerini artırarak ithalatı engellemeye çalışmanın üretimi ucuzlatmadığı sürece işe yaramayacağını belirtti. Çınar, “Gümrük duvarlarını yükseltmek fabrikaları koruyabilir ama yeni bir üretim tesisi inşa etmez. Eğer ithal bağımlılığının kök nedenlerini tedavi edemezsek, ithal girdileri pahalılaştırırken kendi ihraç ürünlerimizi de satılamaz hale getiririz. Sonuçta bu maliyet yükü doğrudan son tüketiciye yansır” dedi.
YATIRIM İŞTAHI YOKKEN GELEN AKSİYON FİYATLARI TETİKLER
Ekonomist İris Cibre ise Çin’in Türkiye’nin toplam ithalat pastasında yüzde 14 gibi büyük bir paya ulaştığını ve yerli pazarı koruma refleksinin anlaşılabilir olduğunu aktardı. Buna karşın zamanlamaya dikkat çeken Cibre, sanayi üretiminin halihazırda yavaşlama eğiliminde olduğu bir süreçte bu kararın alındığını vurguladı. İç pazarda alternatif üretim kanallarının güçlü şekilde teşvik edilmesi ve yatırımların desteklenmesi gerektiğini söyleyen Cibre, mevcut ekonomik konjonktürde piyasada böyle bir yatırım iştahının bulunmadığını, dolayısıyla düzenlemenin doğrudan raflara zam olarak yansıyacağını ifade etti.
BAŞARININ ÖLÇÜTÜ VATANDAŞIN YAŞAM MALİYETİDİR
Uygulanan ekonomi ve sanayi hamlelerinin halkın refahı üzerindeki etkilerine değinen Tüketici Hakları Derneği Başkanı Ergün Kılıç da faturanın tüketiciye çıkmaması gerektiğinin altını çizdi. Kılıç, bir ekonomi politikasının gerçek başarısının üretim sektörünü ayağa kaldırırken vatandaşın sırtındaki geçim yükünü artırmamasıyla ölçüleceğini belirtti. Kamu yönetiminin temel önceliğinin enflasyonun düşürülmesi, yapısal dışa bağımlılığın bitirilmesi ve halkın kaliteli ihtiyaç maddelerine makul fiyatlarla erişebilmesi olması gerektiğini sözlerine ekledi.
