Avrupa Birliği Komisyonu, sosyal medya devleri Facebook ve Instagram’ın algoritmaları ve tasarımları üzerine yürüttüğü kapsamlı soruşturmanın ön bulgularını paylaştı. Komisyon, Meta’nın kullanıcıları platformda daha uzun süre tutmak adına kasıtlı olarak “bağımlılık yapıcı” tasarım stratejileri izlediğini ve bu durumun AB dijital kurallarına aykırı olduğunu tespit etti.
Piyasalarda ve teknoloji dünyasında büyük yankı uyandıran suçlamanın detayları şu şekilde:
BAĞIMLILIK YARATAN TASARIMSAL ÖZELLİKLER TEK TEK LİSTELENDİ
AB Komisyonu tarafından yapılan resmi açıklamada, Facebook ve Instagram’da yaygın olarak kullanılan bazı kritik özelliklerin kullanıcıların fiziksel ve ruhsal sağlığı üzerinde ciddi riskler barındırdığı vurgulandı. Şirketin kuralları ihlal ettiği belirtilen başlıca tasarım unsurları şunlar oldu:
- Sonsuz Kaydırma (Infinite Scroll): Kullanıcıların ana sayfada aşağı indikçe içeriğin hiç bitmemesini sağlayan sistem.
- Otomatik Oynatma (Autoplay): Videoların kullanıcı müdahalesi olmadan ardı ardına başlaması.
- Anlık Bildirimler: Kullanıcıyı sürekli platforma geri çağıran uyarı mekanizmaları.
- Kişiselleştirilmiş Öneri Sistemleri: Kullanıcı alışkanlıklarına göre optimize edilmiş yüksek düzeyli içerik eşleştirmeleri.
Komisyon, bu özelliklerin tamamının sağlıksız kullanım alışkanlıklarını körüklediğini ve zorlayıcı kullanım davranışlarını teşvik ettiğini bildirdi.
ÇOCUKLARIN GECE KULLANIMI GÖZ ARDI EDİLDİ
Hazırlanan ön inceleme raporunda Meta’ya yönelik en ciddi eleştirilerden biri de çocukların korunması hususunda oldu. Komisyon, Meta’nın özellikle çocuk yaştaki kullanıcıların gece geç saatlerde Instagram veya Facebook’ta geçirdikleri süreye dair mevcut verileri ve uyarıları kasıtlı olarak göz ardı ettiğine dikkat çekti. Şirketin platformlardaki riskleri azaltmak adına aldığı mevcut önlemlerin yetersiz olduğu ve bağımlılık yapıcı tasarımların yarattığı tehlikelerle etkili bir şekilde mücadele etmediği aktarıldı.
ŞİRKET DEĞERİNİN YÜZDE 6’SINA KADAR CEZA KESİLEBİLİR
Avrupa Birliği, söz konusu bulguların henüz bir nihai karar teşkil etmediğini ve Meta’nın bu iddialara karşı resmi savunma yapma hakkı bulunduğunu hatırlattı. Ancak yürütülen soruşturmanın tamamlanması ve AB Komisyonu’nun nihai bir ihlal kararı vermesi durumunda, Meta’ya küresel düzeydeki yıllık cirosunun %6’sına kadar idari para cezası uygulanabilecek. Bu oran, teknoloji devinin milyarlarca dolarlık bir yaptırımla karşı karşıya kalabileceği anlamına geliyor.
