ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, iki günlük Pekin zirvesinin son gününde Çin’in liderlik yerleşkesi Zhongnanhai’de bir araya geldi. Resmi görüşmeler öncesinde iki lider Zhongnanhai Bahçesi’nde yürüyüş yaparken, ardından kritik başlıkları görüşmek üzere baş başa toplantıya geçti.
Trump, görüşme öncesinde yaptığı açıklamada Şi ile ilişkilerinin son derece güçlü olduğunu ifade ederek, özellikle Orta Doğu’daki gelişmelere dikkat çekti. ABD Başkanı, İran ve Hürmüz Boğazı konusuna değinerek, “Boğazların açık olmasını istiyoruz. Bunun sona ermesini istiyoruz çünkü orada durum biraz çılgın. Bu iyi bir şey değil” ifadelerini kullandı.
TRUMP’TAN Şİ HAKKINDA TARTIŞMA YARATAN SÖZLER
Zirvenin en dikkat çeken anlarından biri Trump’ın Çin lideri hakkında yaptığı açıklamalar oldu.
Daha önce Şi Cinping için “muazzam bir lider” ifadelerini kullanan Trump, bu kez kameralar karşısında fiziksel özellikleri üzerinden yorum yaptı. ABD Başkanı, “Şi Çin için fazla uzun boylu. Buradaki insanlar genellikle biraz daha kısa boylu” sözleriyle diplomatik çevrelerde şaşkınlık yaratan bir çıkış yaptı.
Trump’ın bu ifadeleri sosyal medyada da geniş yankı uyandırdı.
Şİ’DEN TAYVAN UYARISI
Zirvede Çin tarafının en net mesajı Tayvan konusunda geldi.
Şi Cinping, Tayvan meselesinin Çin için en hassas konu olduğunu belirterek, yanlış yönetilmesi halinde iki ülkeyi doğrudan çatışma noktasına sürükleyebileceği uyarısında bulundu.
Çin liderinin, “Eğer doğru şekilde ele alınmazsa iki ülke karşı karşıya gelebilir” mesajı, zirvenin en sert diplomatik çıkışlarından biri olarak değerlendirildi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Çin’in Tayvan’a yönelik olası askeri adımlarına karşı çıkarak mevcut statükonun korunması gerektiğini söyledi.
ORTA DOĞU VE HÜRMÜZ BOĞAZI GÜNDEMDEYDİ
Trump’ın Pekin ziyareti, İran merkezli bölgesel gerilimin gölgesinde gerçekleşti.
Beyaz Saray, görüşmelerde Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması ve İran’ın nükleer silah sahibi olmaması konusunda ortak yaklaşım sergilendiğini duyurdu.
Trump, Şi’nin İran’a askeri ekipman vermeyeceğini söylediğini aktarırken, Çin’in Tahran ile ilişkilerinde nasıl bir yol izleyeceğine dair net mesaj vermediği belirtildi.
YAPAY ZEKA REKABETİ DE MASADAYDI
İki küresel güç arasındaki rekabetin önemli başlıklarından biri de yapay zekâ oldu.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington ile Pekin arasında yapay zekâ alanında yeni bir diyalog mekanizmasının başlatılacağını açıkladı.
ABD heyetinde iş dünyasının önde gelen isimleri de yer aldı. Elon Musk, Goldman Sachs CEO’su David Solomon ve Mastercard CEO’su Michael Miebach gibi isimlerin temaslara katıldığı belirtildi.
TRUMP’TAN WASHINGTON DAVETİ
Trump, zirve kapsamında düzenlenen devlet yemeğinde görüşmeleri olumlu değerlendirdi ve Şi Cinping’i 24 Eylül’de Washington’a resmi ziyarette bulunmaya davet etti.
Çin liderinin bu davete olumlu yanıt verdiği öğrenildi. Bu gelişme, iki ülke arasındaki ilişkilerde yeni bir diplomatik temas sürecinin başlayabileceği şeklinde yorumlandı.
