Tütün ve tütün ürünlerine yönelik yeni ve kapsamlı bir yasal düzenleme için geri sayım başladı. Cumhurbaşkanlığı’na sunulma aşamasına gelen taslağın değerlendirme sürecinin ardından AK Parti tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşınması bekleniyor.
Hazırlanan düzenleme, yalnızca mevcut yasakları sıkılaştırmakla kalmıyor; tütün ürünlerinin satış biçiminden kullanım alanlarına kadar birçok başlıkta köklü değişiklik öngörüyor.
SİGARA SATIŞINDA NAKİT DÖNEMİ BİTEBİLİR
Taslağın en dikkat çeken başlıklarından biri, gençlerin sigaraya erişimini zorlaştırmaya dönük yeni model oldu.
Buna göre tütün ürünlerinin satışının tamamen elektronik sisteme taşınması planlanıyor. Bu kapsamda nakit ödeme seçeneğinin kaldırılması ve sigara alışverişlerinde yalnızca banka ya da kredi kartı kullanımına izin verilmesi öngörülüyor.
Düzenlemeyle kayıt dışı satışların azaltılması ve yaş kontrolünün daha etkin hale getirilmesi hedefleniyor.
2040’TA TAM YASAK HEDEFİ
Hazırlanan yol haritasına göre yeni uygulamaların en geç 2028 yılına kadar yürürlüğe girmesi amaçlanıyor.
Uzun vadeli hedef ise çok daha radikal.
Taslakta, 1 Ocak 2040 itibarıyla tütün ürünlerinin üretimi ve satışının tamamen sona erdirilmesi hedefi yer alıyor.
E-SİGARA VE ISITILMIŞ TÜTÜN DE KAPSAMDA
Yeni düzenleme yalnızca klasik sigaraları kapsamıyor.
E-sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin de mevcut yasaklar kapsamına alınması planlanıyor.
Böylece alternatif tütün ürünlerine yönelik boşlukların kapatılması hedefleniyor.
AÇIK ALANLARDA YENİ KISITLAMALAR GELİYOR
Taslakta tütün kullanım alanlarına ilişkin dikkat çeken fiziksel mesafe kuralları da bulunuyor.
Buna göre:
- Kamu kurumlarında tütün kullanım alanları bina girişlerine en az 20 metre uzaklıkta olacak.
- Okullar, kültür merkezleri, sosyal hizmet yapıları ve ibadethanelerin 10 metre çevresinde sigara içilemeyecek.
- Açık alan etkinliklerinde ve özel işletmelerde yalnızca belirlenmiş tütün kullanım alanlarında sigara tüketilebilecek.
- Plajlarda oluşturulacak kullanım alanları arasında en az 200 metre mesafe bulunacak.
- 18 yaş altındakilerin bu alanlara girişine izin verilmeyecek.
DENETİMLERDE KAMERA VE SES KAYDI DÖNEMİ
Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Tütün Denetim Destek Ekipleri’nin denetim yetkilerinin artırılması planlanıyor.
İhlallerin tespiti amacıyla elektronik denetim sistemlerinin kullanılması, ses ve görüntü kaydı alınması gibi yöntemlerin de devreye sokulması öngörülüyor.
SİGARALARDA TEK TİP MODEL GELİYOR
Taslağa göre sigara ürünlerinin fiziksel görünümünde de değişiklik yapılacak.
Reklam etkisini azaltmak amacıyla tüm tütün ürünlerinin standart ölçüde üretilmesi planlanıyor.
Bu düzenleme hayata geçerse “uzun sigara”, “ince sigara” ya da farklı boyut seçenekleri ortadan kalkabilecek.
CEZALAR KATLANACAK
Kuralları ihlal edenlere uygulanacak yaptırımlar da ciddi şekilde artırılacak.
Taslakta para cezalarının mevcut seviyelerin 100 katına kadar çıkarılması öngörülüyor.
Mevcut durumda 2026 itibarıyla:
- Yasaklı alanlarda sigara kullanan bireylere 1.764 TL ile 5 bin TL arasında ceza uygulanıyor.
- İşletmelere ise ihlal durumunda 24 bin 440 TL ile 122 bin 660 TL arasında idari para cezası kesilebiliyor.
Yeni düzenlemenin yasalaşması halinde bu rakamların çok daha yüksek seviyelere çıkması bekleniyor.
