ABD-İsrail koalisyonu ile İran arasında 28 Şubat’ta patlak veren savaş, Orta Doğu’da havacılık sektörünü COVID-19 pandemisinden bu yana görülen en derin krizlerden biriyle karşı karşıya bıraktı. Art arda gerçekleşen füze ve dron saldırıları nedeniyle bölgedeki birçok hava sahası kapanırken ticari uçuşlar büyük ölçüde durma noktasına geldi. Bu ortamda bölgeden ayrılmanın en hızlı yolu ise yüksek maliyetli özel jet uçuşları oldu.
TİCARİ UÇUŞLAR DURMA NOKTASINA GELDİ
CNN International’ın haberine göre, on binlerce yolcu havalimanlarında bekleyişini sürdürürken bazı havayolu şirketleri sınırlı sayıda rotayı yeniden açmaya çalışıyor. Ancak uçuşların büyük bölümünün iptal edilmesi nedeniyle bölgeden ayrılmak isteyenler alternatif yollar arıyor. Bu noktada “derin ceplere” sahip olan yolcular için en hızlı çözüm özel jet kiralamak oluyor.
ÖZEL JET TALEBİ HIZLA ARTTI
Özel havacılık şirketi AirX’in başkanı ve kurucusu John Matthews, CNN International’a yaptığı açıklamada ticari uçuş programlarının birçok noktada belirsiz hale geldiğini veya tamamen iptal edildiğini söyledi. Matthews, bu durumun son günlerde özel charter uçuşlarına olan talebi olağanüstü artırdığını belirtti.
Artan talebin yalnızca bireysel yolculardan kaynaklanmadığını ifade eden Matthews, ultra zengin ailelerin yanı sıra üst düzey yöneticilerini tahliye etmeye çalışan çok uluslu şirketlerin, spor takımlarının ve turne ekiplerinin de bölgeden toplu şekilde ayrılmaya çalıştığını dile getirdi.
GÜNLÜK ÖZEL JET SAYISI 98’E FIRLADI
Özel charter firması SHY Aviation’ın CEO’su Bernardus Vorster tarafından paylaşılan veriler de talep patlamasını ortaya koyuyor. Normal koşullarda Maskat, Dubai ve Riyad çıkışlı günlük özel jet uçuş sayısının ortalama 10 ila 15 arasında olduğunu belirten Vorster, geçtiğimiz çarşamba günü bu sayının 98’e yükseldiğini söyledi.
İSTANBUL’A 5 SAATLİK UÇUŞ 145 BİN DOLAR
Talebin hızla artması, sınırlı sayıdaki uçak kapasitesi ve yükselen sigorta maliyetleri özel jet fiyatlarını da ciddi şekilde artırdı. Fiyatların yükselmesindeki önemli nedenlerden biri de tahliye sonrası jetlerin bölgeye boş dönmek zorunda kalması. Bu durum, müşterilerin tek bir uçuş için gidiş-dönüş maliyetini karşılaması anlamına geliyor.
Vorster’ın verdiği örneğe göre 12 kişilik bir grup ve köpekleri, Maskat’tan İstanbul’a yaptıkları yaklaşık 5 saatlik özel jet uçuşu için 145 bin dolar ödedi. Kriz öncesinde aynı uçuşun maliyeti yaklaşık 60 bin dolar seviyesindeydi. Bu da fiyatların yüzde 142 oranında arttığını gösteriyor.
DUBAİ ÇIKIŞLI UÇUŞLAR ÖNE ÇIKTI
Başlangıçta hava sahasının daha güvenli ve öngörülebilir olması nedeniyle Maskat ve Riyad çıkışlı uçuşlar tercih edilirken, bölgede yaşayan yabancı nüfusun yoğunluğu nedeniyle son günlerde Dubai en popüler çıkış noktası haline geldi.
Vorster, coğrafi yakınlığı nedeniyle İstanbul’un en çok tercih edilen varış noktası olduğunu belirtti. İstanbul’u ise Atina ve Mumbai takip ediyor.
TAHLİYE İÇİN HÜKÜMETLER DEVREYE GİRDİ
Özel jetler yüksek maliyetleri nedeniyle sınırlı bir kesime hitap etse de bölgedeki tahliye krizinin çözümü için hükümetler de devreye girmeye başladı. Bölge genelinde kullanılabilir durumda yalnızca 40 ila 50 özel jet bulunduğu belirtilirken, standart bir özel jetin ortalama 12 yolcu taşıyabildiği ifade ediliyor.
Öte yandan şirketler kapasiteyi artırmak için yeni adımlar atıyor. AirX, geçtiğimiz hafta 100 adet tam yatar koltuklu uçağın charter uçuşu için yaklaşık 1 milyon euroluk (1.16 milyon dolar) bir anlaşma yaptığını duyurdu.
Bölgede mahsur kalan on binlerce kişinin umudu ise hükümetlerin düzenlediği tahliye operasyonlarında. ABD Dışişleri Bakanlığı Pazartesi günü yaptığı açıklamada şimdiye kadar iki düzineden fazla charter uçuşu organize edildiğini ve binlerce Amerikalının bölgeden tahliye edildiğini duyurdu. Yetkililer, ticari uçuşların ise yavaş da olsa yeniden normale dönmeye başladığına dair sinyaller verdi.
