TCMB, Ekim ayına ilişkin yayınladığı Fiyat Gelişmeleri Raporu’nda, Ekim ayında enflasyon kompozisyonunun dikkat edilmesi gereken bir unsur olarak öne çıktığını bildirdi. Rapora göre, yıllık enflasyonun, gıda ve temel mallar gruplarında yükselirken, diğer ana gruplarda gerilediği kaydedildi. Yorum içermeyen raporda, iyimser ve kötümser fiyat gelişmelerinin birbirini dengelediği görüldü.
TCMB Ekim ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu yayınladı. Rapora göre, yıllık enflasyonun, gıda ve temel mallar gruplarında yükselirken, diğer ana gruplarda gerilediği belirtildi.
Ekim ayında enflasyon kompozisyonu dikkat edilmesi gereken bir unsur olarak öne çıktı. Bu dönemde geçici arz koşullarına bağlı ve para politikasının görece etki alanı dışında olan işlenmemiş gıda fiyatları, taze meyve ve sebze grubu kaynaklı olarak güçlü bir artış kaydetti. Taze meyve sebze dışı gıda enflasyonu aylık yüzde 1.29 ile daha düşük seyretti.
Para politikasının etkilerinin daha çok hissedildiği temel mal ve talebe duyarlı bazı hizmet kalemlerinde ise daha ılımlı bir görünüm söz konusu oldu. Bu açıdan, manşet enflasyon düzeyi kompozisyondaki bu düzelmeyi tam olarak göstermezken, diğer taraftan ana eğilim göstergeleri daha net bir görünüm sunuyor. Temel mal grubu aylık fiyat artışı, mevsimsel etkilerin gözlendiği giyim ve ayakkabı alt grubuna bağlı olarak bir önceki aya kıyasla yükselirken diğer alt grupların aylık enflasyon oranları yavaşladı.
Mevsim etkilerinden arındırıldığında, temel mal enflasyonunun eylül ayına kıyasla gerilediği gözlendi. Bu dönemde mevsimsellikten arındırılmış hizmet fiyatlarında da aylık artış yavaşladı. Bu gelişmede, zayıflama kaydeden kira ile lokanta-otel gruplarının yanı sıra eğitim kaynaklı göreli fiyat uyarlamasının tamamlanmasının da etkisiyle diğer hizmetler grubu öne çıktı.
Üretici fiyatları aylık artışı ılımlı seyrini korurken, yıllık üretici enflasyonu gerileme eğilimini sürdürdü. Bu görünüm altında, mevsimsellikten arındırılmış verilerle ana eğilim göstergelerinde yavaşlama kaydedildi.
GIDA VE TEMEL MAL GRUPLARININ KATKILARI ARTTI
Mevsimsel etkilerden arındırılmış tüketici fiyat artışı bir önceki aya kıyasla gerilerken, B endeksinin yıllık değişim oranı 1,13 puan azalarak yüzde 47,10, C endeksinin yıllık değişim oranı 1,35 puan düşüşle yüzde 47,75 olarak gerçekleşti. Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, bu dönemde hizmet, enerji ve alkol-tütün-altın gruplarının katkıları sırasıyla 0,90, 0,36 ve 0,07 puan düşerken, gıda ve temel mal gruplarının katkıları sırasıyla 0,30 ve 0,23 puan arttı.
Mevsimsellikten arındırılmış verilerde, aylık artışlar bir önceki aya kıyasla C’de daha belirgin olmak üzere B ve C göstergelerinde yavaşlama kaydetti. Fiyat artışları, B endeksini oluşturan gruplardan hizmet ve temel mallarda gerilerken, işlenmiş gıdada yükseliş gösterdi. TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler bir bütün olarak incelediğinde, ekim ayında enflasyonun ana eğiliminin yavaşladığı değerlendirildi. Hizmet fiyatları ekim ayında yüzde 1,95 artarken, grup yıllık enflasyonu 3,14 puan azalarak yüzde 69,78 düzeyinde gerçekleşti.
TÜM ALT GRUPLARDA GERİLEDİ
Yıllık enflasyon, ulaştırma ve kirada daha belirgin olmak üzere tüm alt gruplarda geriledi. Üçüncü çeyrekte yüzde 4-5 bandında artışlar kaydeden hizmet grubu fiyatlarının ekim ayında mevsimsel unsurların da etkisiyle yavaşlaması dikkati çekti. Bu gelişmede ulaştırma, eğitim, kira ve lokanta-otel alt grupları belirleyici oldu. Ekim ayında ulaştırma hizmetleri fiyatları, havayolu ve karayolu ile şehirlerarası taşımacılık alt kalemlerine bağlı olarak yüzde 2,04 düştü.
Diğer hizmetler grubu enflasyonu, eğitim kaynaklı etkilerin tamamlanmasının da etkisiyle bir önceki aya kıyasla zayıfladı. Kira aylık enflasyonu ekim ayında sözleşme yenileme oranındaki düşüşün yanı sıra sözleşmelerde referans olarak kullanılan artış oranının da gerilemesiyle yavaşlama gösterdi. Bu dönemde konaklama grubundaki fiyat düşüşünün de desteğiyle lokanta-otel grubu aylık enflasyonu (yüzde 1,44) güç kaybetti. Ekim ayında temel mal grubu yıllık enflasyonu 0,19 puan yükselerek yüzde 28,45 oldu.