En düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya çıkarılmasına ilişkin düzenlemeyi de içeren “Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” TBMM Genel Kurulu’nda görüşülürken önceki gece dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Muhalefet değişiklik önergeleri vermeyi sürdürürken zaman zaman yoklama da talep etti.
Meclis geleneğinde muhalefet bir değişiklik önergesi verir, çoğunluğunu iktidar üyelerinin oluşturduğu komisyon bu öneriye “katılmadığını” bildirir, ardından önerge sahibi milletvekili konu üzerinde beş dakika konuşurdu. Önceki gece yoklama taleplerine tepki gösteren iktidar bu işleyişi tersine çevirdi.
Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı Mehmet Muş, muhalefetin değişiklik önergeleri üzerine “toplantı yeter sayımızı vardır, katılıyoruz” demeye başladı. Komisyon bir önergeye katıldığında ise o önerge üzerinde konuşma yapılmadan doğrudan Genel Kurul’un onayına sunuluyor; önergeyi veren muhalefet milletvekili söz alamıyor. İktidar Genel Kurul’da çoğunlukta olduğu için komisyonun katıldığı önerge yine de reddediliyordu. Meclis içtüzüğünde yer alan bu düzenlemenin uygulanmaya başlamasıyla tartışma çıktı; muhalefet böyle bir usul olmadığını vurgulayarak itiraz etti.
“İÇTÜZÜĞE UYGUN”
Oturumu yöneten MHP’li Başkanvekili Celal Adan, içtüzükteki ilgili maddeyi okudu: “İç Tüzük’ün 87. maddesinin dokuzuncu fıkrası: ‘Başkan, önergeye katılıp katılmadığını komisyona sorar. Komisyon katılmama gerekçesini kısaca açıklayabilir. Komisyonun katılmadığı önerge, sahibi tarafından beş dakikayı geçmemek üzere açıklanabilir. Önerge sahibine, gerekçesinin okunmasını istediği önerge hakkında söz verilmez.’ Önergeye katıldığına göre konuşma veremem; İç Tüzük burada” dedi.
“DEMOKRASİYE UYMAZ”
O sırada CHP Grup Başkanvekili olan Murat Emir, “Sayın başkan, tutumunuz İç Tüzük’e, Meclis teamüllerine ve demokrasi anlayışına asla uymamaktadır” diyerek karşı çıktı. Bunun üzerine Adan bir usul tartışması açtı. AKP Ankara Milletvekili Murat Alparslan, uygulamanın içtüzüğe uygun olduğunu savundu.
“MECLİS’İN KAPATILMASIDIR”
Emir, “Bu, fiilen Meclis’in kapatılmasıdır” sözleriyle tepkisini sürdürdü. AKP sıralarından ise muhalefet, sürekli yoklama istemekle eleştirildi. Emir uyardı: “Bakın, bu yolu bir kere açarsanız… Bir kere açmaya çalışıldı, kapandı, bir daha bu Meclis’te müzakere olanağı kalmaz, bu, Meclis’in kapanması anlamına gelir.” Emir, aynı yöntemin altı yıl önce bir kez denendiğini, sonrasında bir daha başvurulmadığını da hatırlattı.
“DARBE GİRİŞİMİDİR”
Emir sözlerini şöyle sürdürdü: “Bakın, sizin aklınız mantığınız varsa böyle saçma sapan bir yola girmeyin… Eğer bunu da böylesine İç Tüzük’ü çiğneyerek, anayasayı çiğneyerek kaldırırız derseniz bunun anlamı Meclis’in ilga edilmesidir, bunun anlamı darbe girişimidir! Biz bunu asla kabul etmeyiz, haddinizi bilin, yerinizi bilin, bu Meclis’e böyle bir kara gece yaşatmayın. Sayın Başkan, siz de buna alet olmayın.”
Başkanvekili Adan, bu uygulamanın daha önce de yapıldığını söyledi ve tartışma iktidarla muhalefet arasında büyüdü. CHP Manisa Milletvekili Vehbi Bakırlıoğlu, “Hakkımız değil mi! Muhalefet konuşmasın mı istiyorsunuz ?” diye tepki gösterdi. AKP Yozgat Milletvekili Süleyman Şahan ise “Siz yoklama istedikçe getireceğiz, bütün komisyonlarda yapacağız” karşılığını verdi.
Adan, tartışmayı kapatırken şunları söyledi: “Değerli milletvekilleri, burada beraber mesai arkadaşlığı yaptığımız, kendi konularına hâkim olan arkadaşlarımızdan da rica ettim ben, İç Tüzük’ün 87. maddesi açık: ‘Komisyonun katıldığı önerge üzerinde konuşma yapmak veya gerekçe okutmak mümkün değildir. Nitekim, Meclis’in uygulaması da bu yönde gelişmiştir.” Ardından birleşime beş dakika ara verildi.
AKP’DEN GERİ ADIM
Aranın ardından iktidar uygulamadan vazgeçti. Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı Mehmet Muş, muhalefetin önergeleri için yeniden “katılmadıklarını” belirtmeye başladı. Böylece muhalefet temsilcileri, önceki işleyişte olduğu gibi önergeleri üzerinde tekrar konuşma hakkı elde etti.
