İstanbul Havalimanı’nın yapımı ve 25 yıl boyunca işletilmesi amacıyla kurulan İGA A.Ş.’ye ilişkin mali veriler yeniden gündeme geldi.
Muhalefetin uzun süre “Beşli Çete” olarak nitelendirdiği şirketler grubunun ortaklığıyla kurulan İGA’nın, DHMİ’ye olan borçlarında dikkat çekici artış yaşandığı ortaya çıktı.
İGA 5 ORTAKLA KURULDU, ORTAK SAYISI 2’YE DÜŞTÜ
İGA A.Ş., 7 Ekim 2013 tarihinde İstanbul Havalimanı’nı inşa etmek ve işletmek amacıyla 100 milyon TL sermayeyle kuruldu.
Şirketin kuruluşunda;
- Kalyon Holding
- Cengiz Holding
- Limak Holding
- Mapa Group
- Kolin İnşaat
yer aldı.
Ancak Nisan 2022 itibarıyla ortaklık yapısında önemli değişiklik yaşandı. Limak, Kolin ve Mapa hisselerini devrederken şirketin ortaklık yapısı yüzde 55 Kalyon Havacılık ve İnşaat A.Ş. ile yüzde 45 Cengiz İnşaat şeklinde yeniden oluştu.
Kuruluş aşamasında 100 milyon TL olan şirket sermayesinin ise yıllar içinde yapılan artışlarla 7,6 milyar TL’ye yükseldiği belirtildi.
PANDEMİ DÖNEMİNDE 1 MİLYAR EUROYU AŞAN KİRA BORCU SİLİNDİ
Şirkete pandemi döneminde sağlanan ayrıcalıklar da yeniden tartışma konusu oldu.
İddialara göre İGA’nın İstanbul Havalimanı işletme hakkı kapsamında oluşan 1 milyar 45 milyon euroluk kira borcu, “mücbir sebep” gerekçesiyle tamamen silindi.
Bunun yanı sıra yolcu garantisi kapsamında şirkete 2020 yılında yaklaşık 230 milyon euro ödeme yapıldığı ifade edildi.
Pandemi sürecinde verilen bu desteklerin kamu kaynaklarının kullanımı açısından eleştirilere neden olduğu kaydedildi.
DHMİ’NİN EN BÜYÜK ALACAĞI İGA’DAN
İGA’nın DHMİ’ye olan borçlarına ilişkin veriler de dikkat çekti.
DHMİ’nin 2022 yılında İGA’dan olan alacağı 138 milyon 725 bin TL seviyesindeyken, bu rakamın 2025 yılı sonunda 53 milyar 720 milyon 493 bin TL’ye ulaştığı belirtildi.
Açıklanan verilere göre DHMİ’nin kişi ve kuruluşlardan toplam alacağı 2025 sonunda 62 milyar 13 milyon 300 bin TL olarak hesaplandı.
Bu toplamın yüzde 86,6’sının ise yalnızca İGA Havalimanı İşletmesi A.Ş.’den kaynaklandığı ifade edildi.
Başka bir ifadeyle DHMİ’nin her 10 TL’lik alacağının yaklaşık 8 TL’sini İGA’nın borçları oluşturdu.
BORÇTAKİ ARTIŞ DİKKAT ÇEKTİ
BirGün’de yer alan habere göre, DHMİ’nin İGA’dan olan alacaklarında son yıllarda sert yükseliş yaşandı.
Yıllara göre borç tablosu şu şekilde sıralandı:
- 2022: 138,7 milyon TL
- 2023: 18,9 milyar TL
- 2024: 34,4 milyar TL
- 2025: 53,7 milyar TL
Rakamlar, yalnızca üç yıl içinde milyarlarca liralık artış yaşandığını ortaya koydu.
TARTIŞMALAR YENİDEN ALEVLENDİ
İstanbul Havalimanı’nın yapım sürecinden yolcu garantilerine, pandemi dönemindeki kira düzenlemelerinden ortaklık yapısındaki değişimlere kadar birçok başlık kamuoyunda uzun süredir tartışılıyor.
Özellikle kamu kaynaklarının kullanımı, garanti ödemeleri ve şirketin DHMİ’ye olan yüksek borcu nedeniyle İGA’nın önümüzdeki dönemde de siyasetin ve ekonomi gündeminin önemli başlıklarından biri olmaya devam edeceği değerlendiriliyor.
