KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile GKRY lideri Nikos Hristodulidis, dün BM Genel Sekreteri Özel Temsilcisi’nin ara bölgedeki konutunda bir araya geldi. Görüşmede Kıbrıs meselesindeki son durum ile güven artırıcı önlemlerin ele alınacağı açıklanırken, zirve öncesinde Rum basınında yayımlanan bir başyazı büyük tartışma yarattı.
Rum yönetimine yakın çizgisiyle bilinen Fileleftheros gazetesinde yayımlanan yazıda, Beşparmak Dağları’ndaki KKTC bayrağının kaldırılması çağrısı yapıldı. Yazıda KKTC için “işgal tarafı” ifadesi kullanılırken, “İşgal tarafı gerçekten iyi niyet göstermek istiyorsa, işgal altındaki Beşparmaklar’da yer alan sözde devletin bayrağını silebilir” denildi.
BEŞPARMAKLAR’DAKİ BAYRAK TÜRK VARLIĞININ SEMBOLÜ
Lefkoşa’ya bakan Beşparmak Dağları’nın yamacında bulunan yaklaşık 127 bin metrekarelik dev KKTC bayrağı, adadaki en dikkat çekici semboller arasında yer alıyor. Kıbrıs Barış Harekatı sonrasında komando birlikleri tarafından oluşturulan ve yıllar içinde boyanarak bugünkü haline getirilen bayrak, uzaydan görülebilecek büyüklüğe sahip olmasıyla biliniyor.
Söz konusu sembol, Kıbrıs Türk halkının varoluş mücadelesi, egemenlik hakkı ve adadaki Türk varlığının simgesi olarak değerlendiriliyor.
“İYİ NİYET” ÇAĞRISI TEPKİ ÇEKTİ
Rum tarafının en güçlü destekçilerinden biri olarak görülen gazetenin çağrısı, KKTC’de ve Türk kamuoyunda “hadsizlik” olarak yorumlandı. “Güven artırıcı önlem” söylemi altında yapılan talebin, doğrudan egemenlik sembollerini hedef aldığı belirtilirken, Rum yönetimi ve Yunanistan’ın geçmişte attığı tartışmalı adımlar yeniden gündeme geldi.
Özellikle Güney Kıbrıs’ta EOKA’nın kuruluş tarihi olan 1 Nisan’ın her yıl resmi tatil ve milli bayram olarak kutlanması dikkat çekiyor. Cumhurbaşkanı ve bakanların da katıldığı etkinliklerde EOKA’nın “bağımsızlık mücadelesinin dönüm noktası” ve “kahramanlık destanı” olarak anılması, tepki çeken uygulamalar arasında gösteriliyor.
EOKA SADECE TÜRKLERİ DEĞİL RUMLARI DA HEDEF ALDI
Tarihe kanlı saldırılarla geçen EOKA örgütü, yalnızca Türkleri ve İngilizleri değil, Enosis fikrine karşı çıkan Rumları da hedef aldı. Sol görüşlü AKEL üyeleri ile örgütün ideolojisine karşı çıkan çok sayıda Rum’un da saldırılarda hayatını kaybettiği biliniyor.
EOKA saldırılarında yaşamını yitiren 203 Rum arasında 13 yaşındaki bir kız çocuğu, Mesoyi köyünde öldürülen iki genç ile 32 yaşındaki bir kadın da bulunuyor. Örgütün saldırılarından yaralı kurtulan 288 Rum’un olduğu belirtiliyor.
MASKELİ İNFAZLAR VE “KARA LİSTE”
Yüzleri maskeli EOKA mensuplarının kahvehanelerde, sokak ortasında ve halka açık alanlarda infazlar gerçekleştirdiği ifade edilirken, örgütün insan kaynağının önemli bölümünün kilise çevresinden destek gördüğü belirtiliyor.
EOKA’nın hazırladığı “kara liste” üzerinden gerçekleştirilen infazların çoğu, toplum üzerinde korku yaratmak amacıyla kalabalık alanlarda yapıldı. 1958 yılında Savvas Menikos’un taşlanarak öldürülmesi ve cesedinin üzerine örgüt tarafından bırakılan bildiriler, bu yöntemlerin en dikkat çeken örneklerinden biri olarak gösteriliyor.
Örgütün saldırılarında hayatını kaybeden İngiliz sayısının ise 104 olduğu kaydediliyor.
GÜNEY KIBRIS’TA EOKA İÇİN MÜZELER VE ANITLAR VAR
GKRY’de EOKA’ya adanmış çok sayıda müze ve anıt bulunuyor. Milli Mücadele Müzesi’nde 1955-1959 yılları arasındaki döneme ait belgeler, fotoğraflar, örgüt mensuplarına ait kişisel eşyalar ve el yapımı silahlar sergileniyor.
Lefkoşa Merkezi Cezaevi içerisinde İngiliz yönetimi tarafından idam edilen 9 EOKA mensubunun mezarlarının bulunduğu alan ise kutsal mekan olarak kabul ediliyor.
Limasol’deki Omodos Mücadele Müzesi’nde ise örgüt üyelerinin kullandığı sığınaklar ile köy halkının mücadeleye verdiği destek anlatılıyor.
HRİSTODULİDİS, GRİVAS MÜZESİNİ BİZZAT AÇTI
Toplu mezarlarla anılan EOKA’nın kurucusu Yorgos Grivas adına hazırlanan “Özgürlük Müzesi”, 19 Kasım 2025 tarihinde GKRY lideri Nikos Hristodulidis tarafından açıldı.
Baf’ın Chlorakas bölgesinde yer alan Grivas Anıtı ve Müzesi’nde, örgütün silah ve mühimmat taşımakta kullandığı “Agios Georgios” isimli tekne sergileniyor. Müze içerisinde operasyonlara ait belgeler, fotoğraflar ve ele geçirilen silahların da bulunduğu belirtiliyor.
Ayrıca Grivas’ın dört yıl boyunca karargah olarak kullandığı yeraltı sığınağı ile “Siren” isimli başka bir silah taşıma teknesi de müze kompleksinde yer alıyor.
IRKÇI ELAM’IN YÜKSELİŞİ ENDİŞE YARATIYOR
Güney Kıbrıs’ta Türk ve yabancı karşıtı söylemleriyle bilinen aşırı sağcı ELAM partisinin son yıllardaki yükselişi de dikkat çekiyor.
2008 yılında kurulan ELAM, ilk seçiminde yalnızca 663 oy alırken, 2024 seçimlerinde oy sayısını 41 binin üzerine çıkardı. Bu ay yapılacak seçimlerde ise partinin ikinci sıraya yükselmesinin beklendiği ifade ediliyor.
