İçişleri Bakan Danışmanı Ahmet Yavuz Karaca, Türkiye’deki sokak hayvanı sayısının 15 Mart 2025 sonrası yapılan tespitle 1 milyon 250 bin civarında olduğunu, bu sokak hayvanlarının yüzde 78’inin toplandığını bildirdi.
TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu, AK Parti Kahramanmaraş Milletvekili Vahit Kirişci başkanlığında toplandı.
İçişleri Bakan Danışmanı Ahmet Yavuz Karaca, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda yapılan değişikliklerin sahaya yansımasına ilişkin komisyonda sunum yaptı.
Geçmişteki “kısırlaştır ve yerine bırak” uygulamasının başarılı olmadığını belirten Karaca, kanundaki değişikliklerle sahipsiz sokak hayvanlarına yönelik yürütülen çalışmaların başarılı bir şekilde sürdüğünü belirtti.
Köpeklerden insanlara ve diğer canlılara bulaşan 300 çeşit zoonotik hastalık olduğunu aktaran Karaca, “Türkiye’de 2014’teki kuduzla temas sayısı 197 bin 125. 2024’te bu rakam 500 binlere gelmiş. Bir kişi için 3 doz minimum aşı yapılıyor. 1 doz aşının bedeli 10 dolar. Türkiye maalesef ki kuduzda dünyadaki yüksek riskli ülkeler listesinde. Almanya’dan, Hollanda’dan veyahut da dünyanın herhangi bir yerinden bir turist kalkıp geldiğinde kuduzla riskli ülkeye gittiğini kabul ve taahhüt ederek geliyor.” dedi.
Tarım ve Orman Bakanlığının kuduz hastalığıyla mücadelede 3,5 milyar lira harcadığını aktaran Karaca, “Çünkü yaban hayata sıçradı. Yaban hayata sıçramasında da sokak köpeklerinin rolü çok büyük. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da dahil olmak üzere çiftlik hayvanlarında da kuduz hastalığı tespit ediliyor. Bunun da sebepleri yine sahipsiz sokak hayvanlarının saldırısı.” diye konuştu.
İnsanların, sahipsiz sokak hayvanlarını ormanlarda ve otopark kenarlarında beslemeleri nedeniyle domuz ve yırtıcı hayvan sayısında da ciddi artış olduğunun altını çizen Karaca, “Çünkü kalan gıdaları, domuzlar başta olmak üzere diğer hayvanlar yiyorlar. Yırtıcılar ve domuz popülasyonunu kim kontrol altına alacak? Bu hayvanların nüfusu ciddi miktarda artıyor çünkü popülasyonlarını baskılayacak hiçbir şey kalmadı. Ardından bu hayvanlar şehirlere doğru, gıdayı bulduğu yere doğru hareket ediyorlar.” ifadelerini kullandı.
“51 ilimizde hedef sayıya ulaşıldı”
Karaca, sahipsiz hayvanlarla ilgili 15 Mart 2025’ten itibaren 51 ilde birlikler kurulduğunu, mevcut birliklerin ise tüzüğünün değiştirildiğini, bu kapsamda da sahipsiz sokak hayvanlarının barınacağı doğal yaşam alanları ve bakım evlerini 3 ayda tamamladıklarını söyledi.
Kısırlaştırmaların durdurulduğu iddialarına ilişkin konuşan Karaca, “Öyle bir şey olabilir mi? Kısırlaştırma son gaz devam ediyor.” dedi.
“81 ilde, 11 milyon 668 bin 267 metrekarelik alanda bakımevi ve doğal yaşam alanları bitirildi, hazır. 4 milyon metrekarelik alanda yapım inşaat aşaması var, 9 milyon 157 bin metrekarelik alan için de proje var.” diyen Karaca, hayvanlar için ayrılan metrekare ortalamasının 20 ila 50 arasında olduğunu dile getirdi.
Sahipsiz hayvanları toplama çalışmaları hakkında da bilgi veren Karaca, şöyle konuştu:
“51 ilimizde hedef sayıya ulaşıldı. Fakat toplamalar ve ihbarlara dayalı olarak toplamalar devam etmekte. Geçmişte 20-25 bin olan haftalık toplama rakamları, şu anda 2-3 bine kadar düştü. Bitmek üzere zaten, son ihbarları değerlendiriyoruz. 9 büyükşehirde toplama işleminde sona gelindi, ihbarlar değerlendiriliyor, 9 ilimizde yüzde 60’ın üzerine çıkıldı. Yaklaşık 10-11 ilimizde de büyük bir ihtimalle eylül ayı itibarıyla sahipsiz sokak hayvanlarında hedef sayıya ulaşılacak ve sürdürülebilirlikle ilgili çalışmalarımıza da devam edeceğiz. Genel tabloya baktığımızda, ülke genelindeki sahipsiz sokak hayvanlarının yüzde 78’i toplandı.”
Karaca, sunumunun ardından milletvekillerinin sorularını yanıtladı.
Bazı milletvekillerinin “hayvanların itlaf edildiği”ne yönelik sorularına Karaca, “5199 sayılı Kanun’da itlafın şartları bellidir, onun dışında herhangi bir şekilde bizim barınaklarımızda veyahut da doğal yaşam alanlarımızda öldürmeyle ilgili, itlafla ilgili bir uygulama yoktur.” yanıtını verdi.
Ülke genelindeki sahipsiz hayvanların sayısından bahseden Karaca, şunları söyledi:
“Türkiye’de 4 milyon sahipsiz sokak köpeği yok, bunu tespit ettik, yaklaşık olarak 1 milyon 250 bin civarında. Bu işe başlarken 15 Mart 2025 itibarıyla baktık. Toplanan sayılarla da zaten ortaya çıktı. 1 milyon 250 bin, bilemediniz bu 1,5 milyon civarında çünkü sayılabilecek bir konu değil, hiç kimse bu sayıyı tam olarak alamaz. Özellikle kırsalda 1 köpek sürüsü 4 tane, 5 tane köyü geziyor gıda bulmak için. Oradaki muhtarlardan sayılar alınırken herkes aynı köpekleri bildiriyor. Bu toplamalarla beraber bunu gördük. Aslında ortaya bilimsel bir gerçek çıktı, Türkiye’deki sahipsiz sokak hayvan sayısı ortaya çıktı.”
Komisyonda “maden yasası” ve “hobi bahçeleri” tartışması
Toplantı öncesi AK Parti ile CHP, DEM Parti ve İYİ Parti milletvekilleri arasında “maden yasası” ve “hobi bahçeleri” konularında tartışma yaşandı.
Karaca’nın komisyondaki sunumunun ardından, CHP Tekirdağ Milletvekili İlhami Özcan Aygun, hobi bahçesiyle ilgili düzenlemeleri de içeren Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Çeltik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin TBMM Genel Kurulunda ne zaman görüşüleceğini ve hobi bahçelerine ilişkin düzenleme olup olmayacağını sordu.
Kanun teklifinin ilk imza sahiplerinden AK Parti Burdur Milletvekili Adem Korkmaz, “Şu an Meclis’te sırada, yakın zamanda Genel Kurula inecek çünkü çok sayıda meseleyi ilgilendiriyor. Bizim kanunda getirdiğimiz düzenlemede daha önceki yasayla düzenlenmiş olan, bunun gereği olan yönetmeliği doğrudan ilgilendiren bir husus yok. O yönetmelik bunun uygulamasına ilişkin bir şeydi. Biz sadece, iki yeni kısıtlama getiriyoruz hobi bahçeleriyle ilgili. Biri, tarımsal amaçlı olmayan kooperatiflerin tarımsal amaçlı arazi edinimini yasaklıyoruz çünkü bu yollardan bir tanesi oldu, tamamen kapatılıyor yani önemli bir konu bu. İkincisi de hobi bahçelerine yasa dışı yapılmış olan bu yapılara yani yapı, yönetmelik ve mevzuatına uygun yapılmayan??????? yapılara elektrik ve su bağlanması konusunda ilgili kurumlara cezai müeyyideyi getiriyor, bir cezai müeyyide düzenlemesi var. Yani bizim Meclis’e inecek olan yasayla ilgili, şu anki tartışılan konuyla ilgili bir konu söz konusu değil.” yanıtını verdi.
Aygun’un “Yapılan hobi bahçeleri ne olacak?” sorusu üzerine ise Korkmaz, “Bu konu şu anda tabii gündemde tartışılıyor, bütün Türkiye’de tartışılıyor. Hükümetimizin bu konuda ne yapacağı konusunda sanırım çalışması var diye biliyorum ama somut ortaya çıkmış bir şey değil.” dedi.
