Ali Can POLAT
Türkiye’de tarımın içinde bulunduğu durum her geçen gün daha da içler acısı bir hal alırken, bu tablo otomotiv sanayicilerinin verilerine de yansıdı. Çiftçi yaptığı işten para kazanamayıp mesleği bırakmaya başlayınca traktör üretiminde de dip seviyeler görüldü. Başkanlık sistemi üretim verilerinde kırılma oluşturdu.
Başkanlık sisteminin geldiği 2018 yılında üretilen toplam traktör sayısı Otomotiv Sanayicileri Derneği (OSD) verilerine göre 2017’ye kıyasla yüzde 30 düşüşle 37 bin 686 oldu. Ocak 2018’de 4 bin 600 traktör üretilirken bu sayı OSD’nin 2026 yılı ocak ayı verilerine göre 1.617’ye düştü. Çiftçi temsilciler, “Çiftçinin cebinde para mı var ki? Teknolojiden iyice koptuk” dedi.
Yıllık verilere bakıldığındaysa 2017’de 53 bin 800 adet olan yıllık üretim 2025’te 26 bin 500’e düştü. Traktör fabrikalarındaki kapasite kullanım oranı ise yüzde 26’ya düşerek tarihi dip seviyeyi gördü.
3’TE 1 ORANINA İNDİ
2016’da yüzde 78 olan bu kapasite kullanım oranı 2025’in sonunda yüzde 35’e kadar düşmüşken, 2026’nın ocak ayında yüzde 26’ya düşerek tarıma da yansıyan ekonomik krizi gözler önüne serdi. 2025 yılı değerlendirme toplantısında konuşan OSD Başkanı Cengiz Eroldu, traktör üretimindeki düşüşü şöyle değerlendirdi: “Tablonun alt kırılımlarına baktığımız zaman önemli bir sorunun aslında traktörde olduğunu görüyoruz. Maalesef Türkiye’deki 2025’te traktör kapasite kullanımı 3’te 1’e düşmüş durumda. Bu da tabii tarımda işlerin iyi gitmemesi ve traktör talebindeki daralmanın benzer şekilde kapasite kullanımını da çok olumsuz yönde etkilediğini görüyoruz.”
Çiftçi teknolojiden uzaklaştı
Traktör üretimindeki düşüşü değerlendiren Türkiye Ziraatçiler Derneği Başkanı Hidayet Muslu, “Çiftçi sadece traktör değil, tüm tarım makinalarından teknolojiden uzaklaştı. Bunlar için alım gücü kalmadı. Dolar kuru, ekonomi politikaları ve yüksek faiz birleşince bu makinalar ulaşılmaz oluyor. Teknolojiden iyice koptuk. Çiftçide para mı var ki? Çiftçilerin 10 milyar liradan fazla icralık borcu var. Tarım sektörü yüzde 3 küçülmüş. 2026’da da bu tablo aynı karanlıkla devam ediyor” dedi.
