DOLAR 13,46871.11%
EURO 15,30841.44%
STERLIN 17,97961.61%
ALTIN 771,221,32
BIST 1.879,291,18%
BITCOIN 7611221,14%
Ankara

AÇIK

17 44

AKŞAM'A KALAN SÜRE

Netanyahu ve Ultra-Ortodoks Arasındaki İttifak

Netanyahu ve Ultra-Ortodoks Arasındaki İttifak

ABONE OL
17 Haziran 2021 15:56
Netanyahu ve Ultra-Ortodoks Arasındaki İttifak
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Ultra-Ortodoks

Haredi Yahudilik veya ultra-Ortodoks Yahudilik, Ortodoks Yahudilik mezhebi içindeki, modernizmin aksine geleneklere ve hala emirlerine sıkı sıkıya bağlılığı ile bilinen Yahudilik mezhebidir. Üyelerine genellikle ultra-Ortodoks denir, fakat “ultra-Ortodoks” terimi taraftarlarının birçoğu tarafından aşağılayıcı olarak kabul edilmektedir. Haredi Yahudileri, diğer insanlar tarafından tartışılmasına rağmen, kendilerini en dindar ve otantik Yahudi grubu olarak görüyorlar.Aydınlanma, kültürleşme, sekülerleşme, hafif veya aşırı her türlü dini reform, Yahudi ulusal hareketlerinin yükselişi, vb. Modern Ortodoks Yahudiliğin aksine Haredi Yahudiliğinin takipçileri genellikle halaha ve geleneklerine olan bağlılıklarından taviz vermezler ve sonuç olarak kendilerini bir ölçüde toplumun diğer bölgelerinden ayırırlar.Bununla birlikte birçok Haredi topluluğu, gençlerini, en iyi şekilde öğrenim görerek prestijli bir diploma almaya veya bir iş kurmaya (işletme açmaya) teşvik ederler. Haredi toplulukları en fazla, sırasıyla İsrail, Kuzey Amerika, ve Batı Avrupa’da bulunur.

Toplantıda Ne Oldu?

Shas başkanı Aryeh Deri, sağ muhalefet bloğunun öğleden sonraki toplantısında 14 Haziran’da eski Başbakan Benjamin Netanyahu’ya döndü ve Netanyahu’yu “başbakan” olarak nitelendirdi. Deri hemen hatasını anladı ve “Bu zor” diye mırıldandı.

Başbakan Naftali Bennett başkanlığındaki yeni hükümetin yemin etmesinin üzerinden 24 saatten az bir süre geçti. Şimdi Netanyahu muhalefetin başkanı olduğuna göre Deri, içişleri bakanlığı görevini de kaybetti.Olay neredeyse dokunaklıydı. İsrail’in en güçlü başbakanlarından biri olan Netanyahu, sağcı muhalefet hizbinin başkanlarıyla çevrili oturuyordu: ultra-Ortodoks; radikal Dini Siyonizm partisi ve Likud üyeleri, hepsi eski koalisyon ve hükümetin üyeleri. Devlet artık başkaları tarafından yönetilirken, eski bakanların, bakan yardımcılarının ve komisyon başkanlarının tamamı o sabah görevlerinden ayrılmıştı. Netanyahu, Deri’yi utancından kurtardı, “Bana “Majesteleri” deyin.

Netanyahu’nun Çabaları ve İttifak Hakkında

Netanyahu, görevini kaybettikten bir gün sonra acil toplantı düzenledi. Müttefiklerine, özellikle de uzun yıllar iktidarda kaldıktan sonra hükümetten atılan iki ultra-Ortodoks partinin etrafında birlik içinde kalmasına ve onunla birlikte hükümete dönme umudunu sürdürmesine ihtiyacı var. Netanyahu ve ultra-Ortodoks arasındaki ittifak İsrail siyasetinde güçlü, en aşılmaz koalisyonlar biriydi. Uzun yıllar boyunca Netanyahu onlara yönetim, önemli portföyler ve bütçeler verdi ve karşılığında başbakanın güvenlik ağı oldular. Netanyahu yasal olarak başını belaya soktuğunda ve topal bir ördek olduğunda bile, ultra-Ortodoks onu terk etmedi ve muhalefetin tekliflerini kesin olarak reddetti. Ultra-Ortodoks ortakları onunla birlikte muhalefete yürüdü. Ultra-Ortodoks partilerin başkanları şokta görünüyor ve hala durumu kavramaya çalışıyorlar. Netanyahu başkalarını değişim koalisyonunun dağılacağına ikna edebildiği sürece, birbirlerine ihtiyaçları olduğunu bildikleri için ona yapışacaklar.Yeni hükümet, İşçi Knesset üyesi ve Anayasa Komitesi başkanlığına atanan Reform Haham GiladKariv gibi laik veya Ortodoks olmayan unsurlarla karakterize ediliyor. Şimdiye kadar, bu pozisyon, onu güçlü bir elle yöneten ultra-Ortodoks Knesset üyesi Yaakov Asher tarafından tutuldu. Yisrael Beitenu başkanı ve Maliye Bakanı Avigdor Liberman, son iki yılda ultra-Ortodoks partilerin baş düşmanı haline geldi. Şimdi, “Umarım Shas ve Birleşik Yahudilik muhalefette uzun yıllar geçirirler” gibi yorumlarla onları alenen kandırmaktan zevk alıyor gibi görünüyor. İntikam peşinde değilim ve onların yaşam tarzlarını olumsuz etkilemek gibi bir ilgim yok ama onların yaşam tarzıma da zarar vermelerine izin vermem.”Liberman dün ultra-Ortodoksla ilgili niyetlerinden bahsetti: “Tüm öğrenciler için temel çalışmaları teşvik etmek için tüm gücümüzle çalışacağız, böylece ultra-Ortodoks sektörünün oğulları ve kızları herkes gibi yeterlilik sınavlarını geçebilecekler. Bu onların meslek edinmelerini ve ekonomik olarak kendi ayakları üzerinde durmalarını ve devlet ödeneklerine güvenmemelerini sağlayacaktır.” Netanyahu’nun yardımıyla savuşturdukları bir ihtimal olan ultra-Ortodoks kabusunu anlatıyordu.Şimdi asıl soru şu: Ultra-Ortodoks partiler ile Netanyahu arasındaki ittifak ne kadar sürecek?Eski başbakan, siyasi ortaklarıyla yaptığı görüşmede, “Bu hileli hükümet düşündüğünüzden çok daha hızlı düşecek” diyerek güç ve özgüven öngörüyordu. Bu umudu ektikten sonra muhalefetin birliğine dayanan planını ortaya çıkardı: “Muhalefette demir disiplin istiyorum” dedi. “Kişisel bir örnek olarak hizmet etmek niyetindeyim. Ben de uyum istiyorum.Zayıflıklarının nerede olduğunu görüyorum.Birlik içinde, demir bir disiplinle birlik içinde çalışmamız şartıyla yapabiliriz. Silahlarımızı onlara karşı kullanmalıyız, kendi aramızda değil. Birlikte çalışırsak hedeflerimize ulaşırız; Kendi aramızda savaşırsak başarılı olamayız.”Tüm ultra-Ortodoks yasa koyucular kendilerini Netanyahu’nun emirlerine teslim ediyor gibi görünüyor, soru sorulmadan.Birleşik Yahudilik yasa koyucusu Moshe Gafni, ” İstedikleri şey sağcı bloğu, ultra-Ortodoks ve geleneksel Yahudileri baltalamaktı ve bu toplantı bize daha fazla darbe indirmemize neden olacak” dedi. Gafni’nin kendisi de uzun süredir Finans Komitesi başkanlığı görevinden alındı. Ultra-Ortodoksların bu bloktan ayrılmasını istediler ama biz ayrılmayacağız: burada kalacağız, burası bizim siyasi evimiz” dedi.

Sonuç olarak ultra-Ortodoks ile Netanyahu ilişkisi bozulabilir gibi görünüyor. Çünkü Netanyahu’nun devrilmesiyle ultra-Ortodokslar da devrilmiş oldu. Her ne kadar Netanyahu hala daha iktidarı bırakmayacağını söylese de artık bu sözlerin kısa ömürlü olduğu söylenebilir. Bu sebeple kaybeden ve elindeki yetkilerin uçup gittiği bir Netanyahu’nun yanında kalmak mantıklı değil. Yeni hükümet sevilir ise bir daha Netanyahu’yu görmemiz imkansız gibi duruyor. Netanyahu’nun ultra-Ortodokslara yıllar boyunca sunduğu imkanlar ve haklar yavaş yavaş tükenebilir. Bu yüzden de ‘emir altında’ olmak konusu ise bu gibi çıkar ilişkilerinin bitmesiyle sona erecek gibi…

Kaynak: 21YYTE/Yazan: Neslişah Durmuş

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.